ANALİZ- Günlük Piyasa Bülteni (İktisatbank)
Güvenli liman dolar 19 ayın zirvesinde: Altın, gümüş eriyor, borsalar çöküşte!
- Küresel mali piyasalarda bir türlü dinmeyen satış baskısı haftanın son iş gününde daha da derinleşti. Nvidia'nın beklentileri aşan bilançosu, dün de Anthropic'in tarihî halka arzı ve hisselerinin ilk işlem gününde kaydettiği sert yükseliş, yapay zekâ sektörüne yönelik kaygıları dağıtmaya yetmedi. ABD'nin önde gelen borsa endeksleri geceyi %2'nin üzerinde düşüşle tamamlarken, risk iştahı denince akla gelen ve teknoloji hisselerinin işlem gördüğü Nasdaq endeksi son 5 haftada zirveden %14 geriledi.
- Satış dalgasının bu sabah Pasifik'in diğer ucunda daha da büyüdüğünü görüyoruz. Japonya'da gösterge endeks Nikkei ve Güney Kore'de KOSPI %5 gerilerken, Tayvan borsası %17'yi aşan haftalık kayıpla 1991 yılından bu yana en kötü haftasını geride bırakmaya hazırlanıyor. Japonya hariç Asya-Pasifik borsalarını kapsayan MSCI endeksi ise haftalık %8'den fazla kayıpla pandeminin patlak verdiği Mart 2020'den bu yana en kötü performansını sergilerken, yapay zekâ yatırımlarının finansmanına yönelik kaygıların yanı sıra AMD'nin ABD'nin kara listesindeki şirketlerle bağlantılı Çinli kuruluşlarla ilişkilerine yönelik iddialar da teknoloji hisseleri üzerindeki baskıyı artırdı. Senenin son virajına girerken büyük fonların pozisyon kapamalarının da satış baskısını şiddetlendirdiğini düşünüyoruz. Satış dalgası derinleştikçe artan nakit ihtiyacı ise yeni satışları beraberinde getiriyor. Piyasalarda âdeta 'ne var ne yok sat, nakde dön' eğiliminin hâkim olduğunu görüyoruz.
- Yapay zekâ sektörüne yönelik kaygıların tetiklediği güvenli liman arayışının yanı sıra Fed'in yeniden faiz artırmaya hazırlanmasından da destek bulan ABD doları, yükselişini sekizinci güne taşıdı. Dolar endeksi DXY 104 seviyesine yaklaşarak son 19 ayın zirvesine yakın seyrederken, üst üste dördüncü haftayı da yükselişle tamamlamaya hazırlanıyor. Diğer taraftan Chicago Fed Başkanı Goolsbee'nin, enflasyonun kendiliğinden %2 hedefine dönmeyeceğini ve yapay zekâ yatırımlarındaki patlamanın enflasyonist baskıları daha da artırabileceğini söylemesi dikkat çekti. Güvenli liman arayışı kapsamında ABD devlet tahvillerine de alım gelirken, on yıllık tahvil faizi hafta başından bu yana 10 baz puan gerileyerek %5,02 seviyesine indi.
- Güçlü dolar karşısında sterlin 1,31 seviyesinin altına inerek son bir yılın, EURUSD paritesi ise 1,10 seviyesinin altına sarkarak son 19 ayın en düşük seviyelerini test etti. Japonya'da ise ekim ayında yıllık çekirdek enflasyonun %2,2'ye yükselerek üst üste ikinci ayda merkez bankasının %2 hedefini aşması, Japonya Merkez Bankası'nın yakın zamanda faiz artıracağı yönündeki beklentileri güçlendirdi. Buna rağmen Japon yeni dolar karşısında kritik 160 seviyesine yakın işlem görmeye devam ediyor.
- Faiz getirisi olmayan kıymetli metallerin ise güvenli liman özelliklerini bir süredir yitirerek risk iştahının zayıfladığı günlerde sert satışlarla karşı karşıya kaldıklarını görüyoruz. Nitekim dün gece teknoloji hisseleri öncülüğünde borsalarda yaşanan sert düşüşlere paralel olarak kıymetli metallerde de kan kaybı hızlandı. Hafta boyunca mütemadiyen gerileyen altının ons fiyatı 3,500 dolar seviyesine kadar çekilirken, haftalık kayıp %9'a ulaştı. Gümüş cephesinde ise ons fiyatı 41 dolar seviyelerine gerilerken, haftalık kayıp %15'e ulaştı. Gümüşte önemle takip ettiğimiz 49 dolar, altında ise 3,850 dolar seviyelerinin altında teknik görünümün bozulduğunu ve aşağı yönlü momentumun giderek güç kazandığını görüyoruz.
- Piyasaların riskten kaçış (risk-off) moduna geçtiği dönemlerde hâlen daha sığındıkları başlıca güvenli limanın ABD doları olduğunu bir kez daha hep birlikte tecrübe etmiş olduk. ABD'nin devasa borç yükü nedeniyle Fed'in faiz oranlarını artırmakta zorlanacağı yönündeki beklenti de şimdilik karşılık bulmadı. Hatırlanacağı üzere Trump, ABD'nin ihracatını artırmak ve Amerikan sanayisini yeniden ayağa kaldırmak adına (MAGA) daha zayıf bir dolar ve daha düşük faiz oranları talep ederken, Fed'in bir önceki Başkanı Powell'ı da faizleri indirmediği için sert bir dille eleştirmişti. Gelinen noktada ise Trump'ın göreve getirdiği Fed Başkanı döneminde arzu ettiğinin tam aksi yönde faiz artırımları konuşulurken, dolar son sürat güçlenmeye devam ediyor! Zayıf dolar, düşük faiz, ihracat artışı ve MAGA hayali derken, piyasa aktörlerinin kıymetli metalleri acımasızca satarak yeniden ABD dolarına sığındıklarını görüyoruz. Kıymetli metaller cephesinde hangi hikâyenin filmi yeniden başa saracağını ise bekleyip göreceğiz. Şu aşamada düşen bıçak tutulmaz modundayız.
- Petrol cephesinde ise Hürmüz Boğazı'nda tankerlerin geçişine ilişkin yaşanan yeni sorunlar ile küresel arz fazlası beklentileri birbirini dengeliyor. Brent petrolün varil fiyatı 92 dolar seviyelerinde yataylaştığını gözlemliyoruz. Siyasî cephede ise haftanın en önemli gelişmelerinden biri olarak gördüğümüz Trump, Xi Jinping ve Putin arasındaki tarihî üçlü zirveden somut bir sonuç çıkmadı. Çin'in Shenzhen kentinde bir araya gelen üç lider, ortak bir 'barış deklarasyonu' yayımlayarak nükleer bir savaşın kazananı olmayacağını ve böyle bir savaşın asla yaşanmaması gerektiğini vurguladı. Ancak Trump'ın uzun süredir gündeme getirdiği nükleer silahların azaltılmasına yönelik müzakereler konusunda herhangi bir adım atılmadığı gibi, ortak bildiride Ukrayna ve İran savaşlarına da değinilmedi. Buna rağmen Trump, 1945 yılındaki Yalta Konferansı'ndan daha önemli olarak nitelendirdiği zirveye 10 üzerinden 12 puan verdi!
- Zirvenin en kazançlı isminin ise Putin olduğu yönünde yorumlar dikkat çekiyor. Ukrayna savaşı nedeniyle Batı dünyasının yaptırımlarına maruz kalan Putin'in, dünyanın en büyük iki ekonomisinin lideriyle aynı masaya oturması diplomatik açıdan önemli bir kazanım olarak görülüyor. Üç liderin devlet yetkililerinin uluslararası mahkemeler karşısındaki dokunulmazlıklarının korunması yönünde görüş birliğine varması da hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından tutuklama emri çıkarılan Putin açısından oldukça anlamlı. Shenzhen'deki zirveye mesafeli yaklaşan Avrupalı liderler ise dün Berlin'de bir araya geldi. Almanya Başbakanı Merz, Avrupa'nın geleceğine Avrupalılar olmadan karar verilemeyeceğini vurgulayarak yeni bir Yalta düzenine karşı çıktı.
- Türkiye cephesinde ise her hafta perşembe günü açıklanan TCMB haftalık verilerine göre 13 Kasım ile sona eren haftada yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatları (DTH) parite etkisinden arındırılmış seriye göre 5,2 milyar dolar gibi etkileyici bir tutarda artış gösterdi. Lâkin artışın tamamının tüzel kişilerce kaydedildiğinin altını kalınca çizelim. En güncel verilere göre 18 Kasım valörlü işlemlerde TCMB'nin net yabancı para pozisyonu altın fiyatlarında yaşanan çöküşten nasibini alarak 20 milyar dolar seviyesinin altına geriledi (bakınız grafik). Fon Krizi'nin gölgesinde eylül ve ekim aylarında yabancı çıkışları nedeniyle eriyen net yabancı para pozisyonu, rezervlerin yaklaşık üçte ikisinin altından oluşması nedeniyle bu sefer de altın fiyatlarındaki düşüşten olumsuz etkilendi. Fon Krizi patlak vermeden manşet pozisyonun 50 milyar dolar seviyelerinde olduğunu hatırlatalım.
- USDTRY kuru pazartesi valörlü işlemlerde 50,57 seviyesine yükselirken, Türk insanının bir numaralı yatırım aracı olan gram altın 5,700 TL seviyesinin diplerine kadar geriledi. Dün de değindiğimiz üzere, bir tarafta Fon Krizi, diğer tarafta altın fiyatlarında devam eden çöküşün yarattığı ters servet etkisinin ekonomik aktiviteyi daha da baskılayacağını düşünüyoruz. Petrol fiyatlarında beklediğimiz geri çekilme devam ederse, TCMB'nin de faiz indirimlerine devam etmesini bekliyoruz. 10 yıllık gösterge devlet tahvilinin bileşik faizi ise %36,80 seviyesine yükselerek tüm zamanların zirvesini bir adım daha yukarıya çekti. TCMB'den beklenen faiz indirimlerine rağmen uzun vadeli tahvil faizlerinde yaşanan yükselişi tam olarak anlamakta zorlanıyoruz. Türkiye'nin CDS risk priminde belirgin bir bozulma olmaması, söz konusu satışların sene sonuna yaklaşırken yatırımcıların pozisyon kapamalarından kaynaklanabileceğini düşündürüyor.
- Mali piyasaların gündeminde bugün Türkiye'de Tüketici ve Reel Kesim Güven Endeksi, Kapasite Kullanım Oranı, Merkezî Yönetim Borç Stoku, dışarıda ise İngiltere'de Perakende Satışlar ve ABD Michigan Üniversitesi Tüketici Güven Endeksi takip edilebilir. Herkese güzel bir hafta sonu dileriz.
*TCMB Net Yabancı Para Pozisyonunda Değişim
ForInvest Haber
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.