İKLİM ZİRVESİ COP31 ANTALYA - COP31'de ikinci küresel iklim değerlendirmesi için yol haritası çiziliyor
ANTALYA (AA) - Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, Paris Anlaşması'nın iklim hedeflerine yönelik küresel ilerlemenin değerlendirileceği ikinci Küresel Durum Değerlendirmesi (GST2) sürecinin başlatılması gündeme taşındı.
Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da gerçekleştirilen COP31 çerçevesinde, "İkinci Küresel Durum Değerlendirmesi'nin Başlatılmasına İlişkin Üst Düzey Bakanlar Toplantısı" düzenlendi.
Toplantıda konuşan COP31 Müzakereler Başkanı, Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen, İlk Küresel Durum Değerlendirmesi'nin (GST1) önemli sonuçlar doğurduğunu belirterek, "Verdiğimiz taahhütler yalnızca kağıt üzerinde kalan sözler değildi. Bu taahhütler, son 5 yılda somut adımlar atılmasını sağladı." dedi.
Bowen, GST1'in halihazırda devam eden temiz enerji dönüşümünün hızlandırılması gerektiği yönünde güçlü bir mesaj verdiğini belirterek, şunları söyledi:
"Bunun sonucunda dünya bu yönde harekete geçti. Geçen yıl temiz enerji yatırımlarına 2,2 trilyon dolar aktarıldı. Bu miktar, fosil yakıtlara yapılan yatırımların neredeyse iki katına ulaştı. Küresel güneş enerjisinden elektrik üretimi, 2025'te rekor düzeyde artarak 600 teravatsaat yükseldi. Bu miktar, Avrupa Birliği'nin 75 günlük elektrik ihtiyacını karşılamaya yetecek düzeyde. Aynı dönemde yeni rüzgar enerjisi kapasitesi yaklaşık yüzde 40 artarak geçen yıl 165 gigavatla rekor seviyeye ulaştı. Dünya genelinde 20 milyondan fazla elektrikli otomobil satıldı. Bu da satılan her 4 yeni araçtan yaklaşık birinin elektrikli olduğu anlamına geliyor."
GST2'nin de bu dönüşüme yanıt vermesi gerektiğini ifade eden Bowen, "Küresel ölçekte atılan adımlar, iklim değişikliğinin seyrini değiştirmeye başladı ancak bu değişim yeterince hızlı gerçekleşmiyor. Bilimsel veriler, küresel sıcaklık artışının önümüzdeki birkaç yıl içinde 1,5 derece eşiğini aşacağı konusunda uyarıyor. Artık önümüzdeki görev, bu eşik üzerindeki sıcaklık artışını mümkün olduğunca sınırlamak. Çünkü derecenin her küçük kesri bile önem taşıyor." diye konuştu.
Bu doğrultuda iklim taahhütlerinin uygulamaya geçirilmesi, planların projelere ve hedeflerin somut sonuçlara dönüştürülmesi gerektiğini aktaran Bowen, "Neyse ki ihtiyaç duyduğumuz çözümlerin birçoğu halihazırda mevcut. Ayrıca iklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik adımların ekonomik gerekçeleri de giderek güçleniyor." değerlendirmesinde bulundu.
Bowen, iklim değişikliğiyle mücadelede harekete geçmekte gecikmenin maliyetinin giderek daha belirgin hale geldiğine dikkati çekerek, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Önümüzde önemli zorluklar bulunuyor ve GST2'nin bu zorluklara nasıl yanıt verileceğine ilişkin bir çerçeve ortaya koyması gerekiyor. GST2'nin tüm bölgelerin ihtiyaçlarına yanıt verebilmesi için kapsamlı ve sağlam bir değerlendirme olması gerekiyor. Her ülke, ortaya çıkan sonuçları inceleyebilmeli ve kendi önceliklerinin bu değerlendirmeye yansıtıldığını görebilmeli. COP Başkanlıkları, taraflara GST2'yi uluslararası işbirliğini güçlendirmek, uygulamaları hızlandırmak ve Paris Anlaşması'nın hedeflerini ulaşılabilir kılmak için acilen ihtiyaç duyulan bilimsel temelli adımları hayata geçirmek açısından bir fırsat olarak değerlendirme çağrısında bulunuyor."
- "GST sürecini ilerletmek, Addis Ababa'da üstleneceğimiz en önemli görevlerden biri olacak"
Gelecek yıl düzenlenecek COP32'ye ev sahipliği yapacak Etiyopya'nın Dışişleri Bakanı Gedion Timothewos ise "Etiyopya'nın yaklaşan COP Başkanlığı açısından GST sürecini ilerletmek, Addis Ababa'da üstleneceğimiz en önemli görevlerden biri olacak." dedi.
Timothewos, GST2'nin farklı sorumluluklara, kapasitelere ve başlangıç koşullarına sahip ülkelerin iklim hedeflerini yükseltebilmeleri ve kalkınma hedeflerine ulaşabilmeleri için uluslararası işbirliğini daha adil koşullarda güçlendirme fırsatı sunduğunu söyledi.
Bilimsel verilerin GST2 sürecinin başarısında belirleyici rol oynayacağını vurgulayan Timothewos, bu verilerin iklim değişikliğine karşı kırılganlığın hangi alanlarda azaldığının ve hangi alanlarda eksikliklerin devam ettiğinin ortaya konulması açısından önem taşıdığını dile getirdi.
Timothewos, tüm taraflara ve ilgili kurumlara bilimsel verileri teknik diyalog sürecinde kapsamlı biçimde ele alınabilecek şekilde zamanında sunmaları çağrısında bulunarak, şunları kaydetti:
"Addis Ababa'da, teknik değerlendirmelerden COP33'e sunulacak karar metninin hazırlanmasına uzanan süreçte ilerleme sağlamak amacıyla yardımcı organların başkanları ve tüm taraflarla birlikte çalışacağız. Çalışmalarımız, ülkelerin ortak ilerlemede hangi alanlarda yetersiz kaldığını, uygulamaların önündeki engelleri ve bu alanlara dikkat çekmek ve destek sağlamak için hangi seçeneklerin mevcut olduğunu açık biçimde ortaya koymalı. Başarılı bir GST2 için COP32'de oluşturmamız gereken temel budur."
GST2'nin sonuçlarının ülkelerin bir sonraki ulusal katkı beyanlarının (NDC) hazırlanmasına yön vermesi gerektiğini belirten Timothewos, şöyle devam etti:
"Böyle bir sonuç, ülkelerin bir sonraki ulusal katkı beyanlarının hazırlanmasına yön vermeli ve hükümetlere, çok taraflı kalkınma bankalarına ve iklim fonlarına bu hedeflerin uygulanabilmesi için ihtiyaç duyulan işbirliği konusunda açık bir mesaj göndermeli. Bu kapsamda, uygun koşullu finansmana erişimin genişletilmesi, teknoloji alanındaki işbirliğinin güçlendirilmesi ve ülkelerin ulusal kapasitelerinin geliştirilmesi gerekiyor. GST, Paris Anlaşması'na duyulan güveni ancak bu şekilde yeniden güçlendirebilir."
- GST 5 yılda bir yapılıyor
Paris Anlaşması'nın 14. maddesi kapsamında beş yılda bir gerçekleştirilen GST, ülkelerin sera gazı emisyonlarının azaltılması, iklim değişikliğine uyum ve iklim finansmanı alanlarında kaydettiği ortak ilerlemeyi ortaya koymayı amaçlıyor.
İlk olarak 2021'de İskoçya'nın Glasgow kentinde düzenlenen COP26'da başlatılan süreç, 2023'te Birleşik Arap Emirlikleri'nin Dubai kentinde gerçekleştirilen COP28'de tamamlandı.
İlk değerlendirme sonucunda, küresel iklim hedeflerine ulaşmak için mevcut çabaların yetersiz kaldığı ortaya konulurken, ülkeler enerji sistemlerinde fosil yakıtlardan uzaklaşılması, yenilenebilir enerji kapasitesinin 2030'a kadar üç katına çıkarılması ve enerji verimliliğindeki yıllık iyileşme hızının iki katına yükseltilmesi çağrısında bulundu.
COP31'de başlatılan GST2 kapsamında 2027'de teknik değerlendirme aşamasına geçilmesi ve sürecin 2028'de COP33'te tamamlanması planlanıyor.
AA
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.