Aziz İhsan Aktaş suç örgütü davasının gerekçeli kararından detaylar
İSTANBUL (AA) - Aziz İhsan Aktaş suç örgütüne ilişkin 6'sı görevinden uzaklaştırılan 7 belediye başkanının da aralarında bulunduğu, 3'ü tutuklu 200 sanığın yargılandığı davanın gerekçeli kararında, "ihaleye fesat karıştırma" suçunun mağdurunun "toplumu oluşturan herkes" olduğu ve sanıkların "bir suç işleme kararının icrası" kapsamında değişik zamanlarda üzerlerine atılı suçu gerçekleştirdiklerinin anlaşıldığı belirtildi.
İstanbul 1. Ağır Ceza Mahkemesince hazırlanan 2 bin 130 sayfalık gerekçeli kararda, dosyanın kapsamlı olması itibariyle gerekçeli kararın sistematiğine yönelik kısaca açıklama yapılması gerektiği ifade edildi.
Kararda, "İlk 43 eylem 'ihaleye fesat karıştırma' ve 'sahtecilik' suçlarına ilişkin olup sonrasındaki eylemler 'rüşvet, aklama ve haksız mal edinme' suçlarına yöneliktir. Gerekçeli kararda ilgili eylemlerdeki suç tipine uygun olarak mevzuat, öğreti ve içtihatlarla kabul gören ilkeler doğrultusunda, mahkememizce kabul edilen ölçütlere ilişkin öncelikle genel olarak değerlendirme yapılmış olup, dosyanın kapsamlı olması itibariyle tekrara mahal vermemek adına ilgili eylemlere ilişkin gerekçelerde gerekli görüldüğü takdirde ana gerekçelere atıf yapmakla yetinilmiştir." denildi.
Kararda, iddianamedeki sıralamaya uygun olarak iddia özeti, savunma özetleri, deliller, delillerin tartışılması ve hüküm kısmına ilişkin değerlendirmelerin yer aldığı aktarıldı.
Kararda, "Ancak Beşiktaş Belediyesine ilişkin ihaleye fesat karıştırma suçlarında, aynı sanıklar birçok eylemde yer aldığından tekrara mahal vermemek adına sanık savunma özetlerine başta toplu olarak yer verilmiş olup akabinde diğer hususlar değerlendirilmiştir." ifadeleri kullanıldı.
- Yargıtay içtihatları
"Suç işlemek için örgüt kurma" kapsamında bahsedilen gerekçeli kararda, Yargıtay'ın içtihatlarından bahsedildi. Kararda, örgüt kurma suçuna yönelik değerlendirmede şu ifadelere yer verildi:
"Her ne kadar bir kısım sanıklar arasında 'akrabalık ilişkisi' olması, bir kısım sanıklar ve eylemler yönünden 'iştirak iradesi olduğuna dair deliller' bulunmakla birlikte, sanık Aziz İhsan Aktaş'ın bazı eylemlerde 'kendisine ait olmayan firmalar' yönünden olaylara dahlinin bulunması ve akrabalık ilişkisi kapsamında 'firma sahibi diğer sanıklar üzerinde etkisi' bulunsa da, emsal içtihatlar uyarınca aranan, 'suç işlemek amacıyla bir araya gelme, bu doğrultuda süreklilik ve devamlılık arz edecek şekilde hareket edildiği, emir komuta zinciri, hiyerarşik bağ, örgütün üye ve unsurlarının atılı suçları işlemeye elverişli olması' gibi unsurlar somut olayda bulunmamaktadır."
Özellikle yerleşik içtihatlarca aranan koşulların varlığına dair tape kaydı, görüntü kaydı, telefon incelemesi, etkin pişmanlık ve tanık beyanları gibi somut deliller bulunmadığı belirtilen kararda, "Sanıkların suç işlemek için bir araya geldiklerine dair somut anlatım ve bu anlatımı destekleyici deliller bulunmadığı, dava konusu şirketlerin hepsinin farklı tarihlerde ve farklı kişiler tarafından kurulduğu, bu şirketlerin bir kısmı davaya da yansıyan birçok yasal faaliyetlerinin de bulunduğu anlaşılmıştır." ifadeleri yer aldı.
Kararda, bazı ihalelerin mahkemece usule uygun bulunması üzerine beraat kararları verildiği, bazı ihalelerin mahkemece usule uygun bulunması üzerine de kamu davasına dahil edilmediği belirtilerek, dosya kapsamında buna ilişkin belgelerin de bulunduğu belirtildi.
Kararda, iddianamede ünvanları fazlaca geçen iki firmanın 2006 ve 2007 yıllarında kurulduğu, diğer şirketlerin de farklı farklı tarihlerde kuruldukları ifade edilerek, bu şirketlerin "suç işlemek amacıyla kurulup sanıkların bu şekilde bir araya geldikleri"ne dair delil bulunmadığından ve "kriterleri karşılayan bir örgütün varlığından bahsedilmeyeceği" anlaşıldığından "örgüt kurma, yönetme, örgüt üyeliği ve örgüte yardım" suçlarından tüm sanıkların beraatine dair hüküm kurulduğu değerlendirildi.
- Cezada artırım uygulamasının gerekçeleri
İlk 43 eylemde geçen "ihaleye fesat karıştırma" suçuyla ilgili olarak gerekçeli kararda, suçla ilgili olarak Yargıtay kararlarına yer verildi.
Kararda, ilgili düzenlemeler ve yerleşik içtihatlarla kabul edilen genel hususlar neticesinde, sanıkların eylemlerinin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğinden bahsedildi. Özellikle kamu görevlisi sanıklar yönünden belediyedeki görev tanımları, eylem sayısı, ilgili ihalelerdeki görevleri ve savunmalarının da birlikte değerlendirildiği anlatıldı.
"İhaleye fesat karıştırma" suçunun mağdurunun toplumu oluşturan herkes olması ve sanıkların bir suç işleme kararının icrası kapsamında değişik zamanlarda üzerlerine atılı suçu gerçekleştirdiklerinin anlaşıldığı ifade edilen kararda, birden fazla "ihaleye fesat karıştırma" suçunu işleyen tüm sanıklar hakkında ayrı ayrı cezalandırma talep edilmiş ise de, zincirleme suç hükümlerinin uygulanması yoluna gidildiği ve zincirleme suç hükümleri kapsamında cezada artırım yapılırken, sanıkların eylem sayıları dikkate alınarak farklı oranlarda artırım uygulandığı bildirildi.
- Şüphe oluşturan eylemlere inceleme
Kararda, eylemlere bütün olarak bakıldığında, aynı ya da bağlantılı firmaların ihalelere davet edildiği, sanıklar ya da yakınlarına ait firmaların ihalelere katıldıkları, yine aynı ya da bağlantılı firmalardan yaklaşık maliyet teklifleri alındığı anlatıldı.
Kararda, "Bir kısım ihalelerde, her bir iş grubunun ayrı ayrı firmalardan da temin edilebilecek durumda olmasına rağmen ihalenin kısmi teklife kapalı olması, her yıl düzenli olarak yürütülen hizmetlere ilişkin daha istisnai bir usul olan pazarlık usulü ile ihale yapılması, faaliyet ya da uzmanlık alanı olmayan firmalardan teklif alınması, ihalelere davet edilmesi gibi hususlar genel olarak şüphe oluşturmaktadır." denildi.
Şüphe oluşturan hususlar dışında atılı eylemlerin "ihaleye fesat karıştırma" suçu oluşturduğuna dair yeterli düzeyde yan deliller bulunmadığı, genel kabul ve şüphe ile mahkumiyet hükmü kurulamayacağı aktarılan kararda, her ihalenin ve her eylemin kendine has özellikleri bulunduğundan ihalelerin tamamına yönelik genel ve aleyhine değerlendirme yapılmasının hukuka uygun olmadığı ancak maddi gerçeğin ortaya çıkarılması açısından benzer durumdaki eylemlere 'bir bütün olarak bakılması gerektiği' değerlendirilmesinde bulunuldu.
Bazı ihalelerde "yaklaşık maliyetlerin sahte olarak düzenlendiği"nin iddia edildiği kaydedilen kararda, belgelerin firma yetkilileri ve sahiplerinin rızaları dahilinde oluşturulduğunun anlaşıldığı ve özellikle de beraat kararı verilen ihalelerde sanıklar lehine değerlendirilebilecek hususlar varsa beraat hükmü kurulduğu aktarıldı.
İhalelerde mahkumiyet hükmü kurmaya yönelik yeterli yan delil bulunduğundan bu yönde değerlendirme yapıldığı ifade edilen kararda, beraat kararı verilen ihalelerde de sanıklar lehinde değerlendirilebilecek hususlar bulunduğundan beraat kararı verildiği kaydedildi.
- Belge asılları temin edilemediği için fotokopi üzerinden bilirkişi incelemesi yapıldı
Kararda, "resmi ve özel belgede sahtecilik" suçuyla ilgili olarak belgelerin önemli kısmının fotokopi niteliğinde olduğu, bir kısım belge asıllarının soruşturma aşamasından bu yana temin edilemediği için fotokopi üzerinden bilirkişi incelemesi yapıldığı ve defaten yapılan yazışmalar neticesinde belge asıllarının önemli bir kısmının temin edilemediği anlatıldı.
İddia konusu yaklaşık maliyete ilişkin belgelerin firma yetkilileri ve sahiplerinin rızaları dahilinde oluşturulduğu hususu bulunduğu anlatılan kararda, emsal içtihatlarla da sabit olduğu üzere bu durumda "belgede sahtecilik" suçundan bahsedilemeyeceği belirtildi.
Kararda, "Belge asıllarının temin edilememesi ve temin edilen belgelerin suret niteliğinde olduğu ve belgelere ilişkin somutlaştırma yapılamaması, belgelerin firma sahibi olan ilgili kişilerin rızaları dahilinde oluşturulmuş olması ve tüm hususların birlikte değerlendirilmesinde atılı suçun unsurları oluşmadığı kanaatiyle, farklı özellik taşıyan ve ilgili kısımda detaylıca açıklanan 50. eylem haricinde tüm eylemlere ilişkin resmi ve özel belgede sahtecilik suçlarından sanıkların ayrı ayrı beraatlerine karar verilmiştir." denildi.
AA
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.