YENİLEME- TCMB Başkanı Karahan: Riskleri, bir önceki toplantı dönemine göre daha dengeli görüyorum

İSTANBUL (AA) - Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, savaşın sona ermesi, enerji piyasalarında normalleşme, sıkı para politikası ve maliye politikalarının sürdürülmesinin etkisiyle enflasyonun yüzde 21 seviyesine gerilemesinin makul bir tahmin olduğunu söyledi.

Fatih Karahan, yılın dördüncü Enflasyon Raporu'nun tanıtımı amacıyla İstanbul Finans Merkezi'ndeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Yerleşkesi'nde düzenlenen bilgilendirme toplantısında, başkan yardımcıları Hatice Karahan, Fatma Özkul, Gazi İshak Kara ve Yusuf Emre Akgündüz ile soruları yanıtladı.

Karahan, 2027 enflasyon tahminleri belirlenirken ücretler tarafından gelebilecek bir baskının dikkate alınıp alınmadığına ilişkin, asgari ücretin belirlenmesinde karar verici merci ve istişarenin bir parçası olmadıklarını dile getirdi.

Kısa vadeli tahminlerde sadece ücretlere dair bir yer olduğuna değinen Karahan, şunları kaydetti:

"Orta vadeli tahminlerimizde asgari ücrete yönelik bir varsayım bulunmuyor. Ücretler içsel bir şekilde belirleniyor. Onun dışında genel olarak eş güdüm tarafına bakacak olursak aslında burada bütçe açığı üzerinden değerlendirmek ya da OVP çerçevesindeki maliye politikaları üzerinden değerlendirmekte fayda var. Çünkü bu maliye politikası her zaman uyguladığımız gibi dezenflasyon sürecinin önemli bir bileşeni. Sağlıklı yürümesi için maliye politikalarının destekleyici olması, olmaya devam etmesi oldukça önemli."

Karahan, 2027'de yüzde 3,5'lik bütçe açığı öngörüldüğüne işaret ederek, bunun 2026 için öngörülen yüzde 3,1'lik açıktan bir miktar daha yüksek olduğunu söyledi.

Burada iki sebebe dikkati çeken Karahan, şu ifadeleri kullandı:

"Birincisi, buradaki genişlemenin, buradaki artışın hangi kalemden geldiği önemli. Enflasyonist olmayan politikalardan geliyorsa bunu genişleyici olarak değerlendirmek çok sağlıklı değil. Burada önemli belirleyicilerden bir tanesi, yönetilen yönlendirilen fiyatların enflasyon patikasıyla uyumlu olarak belirleyici olması. Bu kaynakla bütçe açığında bir artış olacak olursa, bu genişleyici politikadan ziyade tam tersi dezenflasyonu destekleyici boyutta olacaktır. İkinci sebep de aslında bütçenin geçmişteki tahmin ve gerçekleşme performanslarına baktığımızda ortaya çıkıyor. Geçmişe baktığınızda verilen tahminlerin çoğu zaman hatırı sayılır bir miktarda altında bir açıkla seneyi kapattığımızı görüyoruz. Önümüzdeki sene de böyle bir görünüm olacağını biz değerlendiriyoruz. Dolayısıyla gerçekleşmenin bizim varsayımlarımız altında yüzde 3,5 değil de bir miktar bundan daha sınırlı olacağını bekliyoruz."

Karahan, bütçede faiz dışı görünümün önemine değinerek, "Burada da yine sınırlı da olsa bir faiz dışı fazlanın korunduğunu görüyoruz yüzde 0,1'lik de olsa. 2027 faiz dışı bütçenin fazla vermesi gerekiyor, milli gelirin yüzde 0,1'i olarak. Dolayısıyla bu çerçeve altında dezenflasyon politikasına desteğin devam edeceği bir görünüm altında tahminlerimizi ve hedeflerimizi oluşturduk." değerlendirmesinde bulundu.

- "Riskleri, bir önceki toplantı dönemine göre daha dengeli görüyorum"

Karahan, risk unsurlarından dolayı faiz indirimine gidilip gidilmeyeceğine ilişkin soru üzerine, Para Politikası Kurulu (PPK) kararlarını enflasyon görünümüne odaklı aldıklarını belirtti.

Karahan, bunu oluştururken hem son dönem fiyat verilerinin önümüzdeki dönem için ne ima ettiğini, bunun üzerindeki iki yönlü riskleri değerlendirdiklerini kaydederek, "Önümüzdeki dönemde etkili olabilecek talep koşulları, beklentiler ve dış koşullar gibi çeşitli unsurları göz önünde bulunduruyoruz." diye konuştu.

Ana eğilimde son dönemde iyice belirginleşen bir iyileşmeye dikkati çeken Karahan, "Bunu bütün ana eğilim göstergelerinde görüyor olmamız, onun dışında daha uzun vadeli enflasyon göstergelerinde görüyor olmamız oldukça önemli." dedi.

Karahan, hazirandan bu yana aylık bazda mevsimsellikten arındırılmış temel mal enflasyonunun yüzde 1'in altına indiğini belirterek, şu ifadeleri kullandı:

"Bu bütün arz yönlü şoklara rağmen oldukça önemli bir gelişme. Öte yandan hizmet enflasyonu çok daha sağlıklı bir dezenflasyon süreci izledi. Aylık bazda baktığımızda yüzde 2,3'e gelmiş durumda. Geçen sene bu zamanlar yüzde 2,8 civarındaydı. Genel olarak burada riskleri de değerlendirdiğimizde geçmişe göre daha dengeli bir risk görünümü görüyoruz. Neden? Çünkü geçmişte savaş kaynaklı yukarı yolda riskler ön plana çıkıyordu. Bunlar korunuyor. Çok azaldığını söylemek belki mümkün değil. Ama onun karşı riski olarak da aktivitede ve talep koşullarında bir miktar daha fazla yavaşlama ihtimali söz konusu. Dolayısıyla bir önceki toplantı dönemine göre riskleri daha dengeli gördüğümü vurgulamak isterim."

- "Enflasyonu ara hedeflerimize uyumlu düşürecek para politikasını oluşturacağız"

Karahan, manşet enflasyonun üzerindeki yukarı yönlü baskıların temel çekinceleri olduğunu vurgulayarak, "Bunlar uzun süre devam edecek olursa enflasyon üzerinde tekrar yukarı yönlü baskı olma ihtimali var. Bunu göz önünde bulundurarak ve ikincil etkileri de göz önünde bulundurarak enflasyonu ara hedeflerimize uyumlu bir şekilde düşürecek para politikasını oluşturacağız." diye konuştu.

Para politikası faizinin her zaman temel araçları olduğunu söyleyen Karahan, "Ama makro ihtiyati araçları da bunun yerine ikame olarak değil de daha çok aktarımı desteklemek adına ya da ortaya çıkacak olursa finansal istikrarı destekleme adına kullanıyoruz. Önümüzdeki dönemde de bu şekilde devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

- "Yönetilen, yönlendirilen fiyatlardaki eş güdüm bu sene daha güçlü olacak"

TCMB Başkanı Karahan, kamu maliyesindeki görünüme ilişkin soruya karşılık, destekleyici duruşun devam etmesini öngördüklerini belirtti.

Bu noktada desteğin iki kanaldan geldiğini söyleyen Karahan, "Bir tanesi bütçe dengesi ki burada sınırlı da olsa bir faiz dışı fazla korunuyor. Bunu önemli buluyoruz. İkincisi yönetilen, yönlendirilen fiyatlardaki eş güdümün bu sene daha güçlü olacak olması." açıklamasını yaptı.

Karahan, şu anda enflasyonun son 3 aylık ana eğilimine bakıldığında yıllıklandırılmışının yüzde 23-24 civarında olduğunu kaydederek, şu ifadeleri kullandı:

"Başka hiçbir iyileşme görülmese de yani ana eğilim şu anki seviyesinde 1,8 civarında kalsa dahi arz yönlü şokların kalkmasıyla zaten bir süre sonra manşet enflasyonun buraya yakınsamasını bekleriz. Enflasyon dinamiklerinde başka hiçbir ilave ilerleme olmasa dahi savaşın bittiği, enerji piyasasının biraz daha normalleştiği ama eski seviyesine de dönmediği bir görünüm altında zaten kendiliğinden yüzde 23-24'lü seviyelere geliyoruz. Sıkı para politikası da devam edecek, maliye politikasında da sıkı görünüm devam ediyor. Ayrıca eş güdümden gelecek bir katkı var. Bütün bunları bir araya koyduğumuzda yüzde 21'in çok da uçuk olmadığını değerlendiriyorum. Dolayısıyla makul bir tahmin gibi geliyor."

(Sürecek)