ANALİZ- ABD Tüketici Enflasyonu Verileri Değerlendirmesi (Akbank)

1. Enflasyon Gelişmeleri

Ekim ayında aylık TÜFE hem manşet (%0,4) hem de çekirdek göstergede (%0,3) beklentileri 0,1 puan aşarak fiyat baskılarının enerji bağlantılı kalemlerle sınırlı kalmayıp mal ve hizmetler geneline yayıldığını gösterdi. Geçen yılki hükümet kapanması nedeniyle yıllık değişimler bu yıl yayımlanmazken, interpolasyon yöntemiyle elde ettiğimiz verilerle manşet enflasyonun yıllık bazda %4'e yükseldiğini, yıllık çekirdek enflasyonun ise %2,8 ile mayıs ayından bu yana en yüksek seviyeye ulaştığını hesaplıyoruz.

Kasım ayı itibarıyla petrol fiyatlarındaki geri çekilme enerji ve ulaştırma üzerinden enflasyonda aşağı yönlü alan oluştursa da jeopolitik belirsizlikler enflasyon üzerinde yukarı yönlü riskleri canlı tutuyor. Bununla birlikte, hem barınma hem çekirdek hizmet kalemlerindeki katılığın sürmesi ve çeşitli mal gruplarında fiyat artışlarının daha da belirgin hale gelmesi hedefe vakitlice ulaşabilme konusundaki riskleri artırıyor.

Yüksek gelen ekim ayı tarım dışı istihdam ve enflasyon verileri ile Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller'ın enflasyonun hızlanmaya devam etmesi halinde aralık ayı toplantısında 50 baz puanlık bir artışa destek verebileceğini açıklaması sonrasında piyasaların aralık ayı için fiyatlamaları 0-25 baz puandan 25-50 baz puan aralığına kayarken, 2027'nin ikinci yarısına kadar beklenen toplam faiz artış sayısı 2'den tekrar 3'e yükseldi.

* Harcama gruplarına göre, ağustos (%2,1) ve eylülde (%5,2) petrol fiyatları ve rafineri marjlarındaki yukarı yönlü ivmelenmeyle hızlı yükselen enerji kalemi ekimde aylık %0,7 artarak manşet enflasyona önceki aylara kıyasla daha sınırlı düzeyde katkı (+5 bp) yaptı. Gıda grubunda aylık enflasyon %0,5 ile nisandan bu yana en yüksek oranda gerçekleşti (aylık katkı: +6 bp).

* Tarife etkilerinin sönümlenmeye başladığı Ekim 2025'ten Haziran 2026'ya kadar olan dönemde aylık ortalama %0,02 artarak dezenflasyon sürecine olumlu katkıda bulunan çekirdek mal fiyatları ekimde ikinci el araç fiyatlarındaki düşüşe (%-1,2) rağmen, başta mobilya (%1,2), beyaz eşya (%1,3), görüntü ve ses ekipmanları (%1,8), bilgisayar ve çevre birim (%0,5), cep telefonu (%1,4), sağlık bakım (%0,5) ve kişisel bakım ürünleri (%0,4) olmak üzere birçok kalemde yaygın fiyat baskılarının etkisiyle %0,2 artarak üst üste dördüncü ayda da yukarı yönlü ivmenin korunduğuna işaret etti (yıllık oran: %0,71à%0,84).

* Hizmetler tarafında, manşet TÜFE'nin %35'ini oluşturan barınma grubu fiyatları ev sahiplerinin eş değer kira bedeli (OER) enflasyonunun önceki ay olduğu gibi %0,3 ile bir miktar güçlü gelmesi ve aydan aya dalgalı seyreden konaklama kalemindeki %0,6'lık artış öncülüğünde %0,3 yükseldi (aylık katkı: +11 bp). Bununla birlikte, yakıt maliyetlerindeki yukarı yönlü eğilimin devamıyla uçak bileti fiyatları %0,4, şehir içi ulaşım %6,6, ulaştırma grubundaki genel fiyatlar ise %0,8 arttı (aylık katkı: +5 bp). Böylelikle önceki 12 aylık ortalamada %0,26 olan çekirdek (enerji hariç) hizmet aylık enflasyonu ekimde %0,34 olarak gerçekleşti (yıllık oran: %3,16à%3,40).

* Enflasyon ana eğilimine dair yıllıklandırılmış medyan enflasyon eylüle kıyasla 0,2 puan artışla %2,9'a, kırpılmış enflasyon ise 0,6 puan artarak %3,6 ile Mart 2025'ten bu yana en yüksek seviyeye yükseldi (Grafik 4). Temmuz-ağustos döneminde %2'nin altına gerileyen 3 aylık ortalama çekirdek enflasyonun yıllıklandırılmış seviyesi %3,75 ile son 30 ayın en yüksek seviyesine ulaştı. İç talep ve ücretlerle ilişkisi nedeniyle yakından takip edilen süper çekirdek (supercore, barınma hariç çekirdek hizmetler) ise bu ayda daha fazla kalemde görülen fiyat baskılarıyla aylık %0,40 artarken, yıllık değişim %3,13'ten %3,52'ye yükseldi (Grafik 1, Grafik 3 ve Tablo 1).

Grafik 1. Tüketici Enflasyonu* (yıllık, %) Grafik 2. Mal-Hizmet Enflasyonu* (yıllık, %)

Kaynak: Bloomberg.

*Çekirdek: Gıda ve enerji dışı TÜFE. Süper çekirdek: Barınma dışı çekirdek hizmet. Ekim 2025'te hükümet kapanması nedeniyle veriler açıklanmadığı için ilgili aydaki endeks Eylül 2025 ve Kasım 2025 değerlerinin ortalaması alınarak hesaplanmıştır.

Grafik 3. Aylık Enflasyon (m.a., %) Grafik 4. Enflasyon Eğilimi* (%)

Kaynak: Bloomberg.

*Mevsimsellikten arındırılmış aylık enflasyonun üç aylık hareketli ortalamasının yıllıklandırılmış değeri.

2. İstihdam Gelişmeleri

Ekim ayında istihdam artışları sektörlerin geneline yayılırken, güçlü istihdam görünümü Fed'in enflasyona yoğunlaşmasına imkân tanıyarak aralık toplantısında faiz artışına alan açıyor

* Tarım dışı istihdam ekimde 165 bin kişi artışla beklentilerin (+70 bin) üzerinde gerçekleşerek önceki aylara kıyasla daha güçlü bir görünüm ortaya koyarken, ağustos ve eylül ayı değişimleri toplamda 84 bin kişi yukarı revize edildi. Böylelikle, eylülde 79 bin kişi olan 3 aylık ortalama artış ekimde 137 bine yükseldi (Grafik 6).

* Üst üste beşinci ayda da istihdam artışı kaydeden imalat sektörleri (+19 bin) diğer anket verileriyle uyumlu şekilde pozitif görünümünü korudu. Veri merkezlerinin inşasına yönelik yüksek yatırım faaliyetine rağmen konut sektöründeki durgunluğun bir yansıması olarak inşaat sektörü istihdamı ekimde 3 bin kişi azaldı. Diğer yandan, hizmetler tarafındaki 144 bin kişilik yüksek artışta eğlence ve konaklama (-13 bin) ile toptan ticaret (-9 bin) haricinde sektörlerin geneline yayılan görünüm ön plana çıktı. Profesyonel hizmetlerdeki 144 bin kişilik artış tek başına hizmet sektöründeki toplam istihdam artışının neredeyse yarısını oluşturdu. Bununla birlikte sağlık ve sosyal bakım (+55 bin) ve taşımacılık (+25 bin) ile önceki ay istihdamın daraldığı kamu (+6 bin) ve finans (+7 bin) gibi sektörler de manşet rakamı destekledi.

* Ücretler tarafında aylık artış %0,4 ile beklentileri (%0,3) aşarken, yıllık ücret artış hızı salgın sonrası dönemin en düşük seviyesi olan %3'ten %3,1'e yükselerek dezenflasyona dair olumsuz sinyal verdi (yıllık beklenti: %2,9, Grafik 18).

* İşgücüne katılım oranındaki yükselişe (%61,8à%61,9) rağmen güçlü istihdam artışının desteğiyle işsizlik oranı %4,2'den %4,1'e geriledi (beklenti: %4,2, Grafik 8).

* İş değiştiren/işte kalan ücret makası başta olmak üzere işgücü piyasasına ilişkin diğer göstergeler son aylardaki canlanmayı teyit etmekle birlikte işe alım ve işten ayrılma oranları tarihsel ortalamaların altında, uzun süreli işsizliğin ise salgın öncesi seviyelerin üzerinde seyretmesi istihdam piyasasındaki dengeli görünümün şimdilik korunduğuna işaret ediyor (Grafik 7, Grafik 16, Grafik 17, Grafik 19 ve Grafik 20).

3. Piyasa Tepkisi

* Ekim ayına ilişkin güçlü tarım dışı istihdam ve yüksek enflasyon verileriyle birlikte Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller'ın enflasyonun hızlanmaya devam etmesi halinde merkez bankasının güvenilirliğini korumak için 50 baz puanlık bir artışa destek verebileceğini açıklamasının ardından Fed vadeli kontratlarında aralık için faiz artışı fiyatlamaları 0-25 baz puandan 25-50 baz puan aralığına kayarken, önümüzdeki yılın ilk yarısına kadar Fed'den beklenen toplam faiz artışı sayısı da 2'den 3'e yükseldi.

* Faiz artışı beklentilerindeki güçlenmeyle 2 yıllık ABD tahvil getirisi 18 baz puanlık artışla %4,74'e yükseldi. 2 yıllık tahvil getirisindeki bu yükseliş, yaklaşık iki yıldır günlük bazda kaydedilen en yüksek artış oldu. 10 yıllık getiri ise günü 11 baz puan artışla %4,99'da tamamladı.

* Dolar endeksi (DXY) diğer önemli para birimleri karşısında %0,6 değer kazandı. Türkiye'nin 5 yıllık CDS priminde ise veri sonrasında anlamlı bir hareket oluşmadı.

Grafik 9. Yıl Sonuna Kadar Beklenen Faiz Artısı Miktarı Grafik 10. ABD 10 Yıllık Tahvil Getirisi

Raporun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.