İngiltere'de faizin yüzde 5'e yükseltilmesi çağrısı: Enflasyon 2030'a kadar hedefe dönmeyebilir

İngiltere Ulusal Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü (NIESR), İngiltere Merkez Bankasının (BoE) enflasyonu kontrol altına alabilmek için politika faizini yaklaşık %5'e yükseltmesi gerektiğini bildirdi. Enstitü, faiz oranının %4,25 seviyesinde tutulması halinde enflasyonun %2 hedefine ancak 2030 yılında dönebileceği uyarısında bulundu.

NIESR'nin üç aylık ekonomik tahmin raporuna göre, İran savaşının enerji fiyatları üzerindeki etkileri ve ücret artışlarından kaynaklanabilecek ikinci tur enflasyon baskıları, İngiltere'de fiyat istikrarına dönüş sürecini geciktirebilir.

Enstitü, temmuz ayında %3,8 olarak öngördüğü enflasyon zirvesini yukarı yönlü revize ederek yıllık enflasyonun Şubat 2027'de %4,4'e ulaşmasını beklediğini açıkladı.

"Tek bir faiz artışı yeterli olmayacak"

NIESR Direktörü David Aikman, BoE'nin 25 baz puanlık ilave faiz artışının enflasyonu kontrol altına almak için yeterli olmayacağını belirtti.

Aikman, "Politika faizinde çeyrek puanlık bir artış daha yapılması muhtemelen yeterli olmayacak. Para Politikası Komitesi ne kadar uzun süre beklerse sonunda o kadar fazla adım atmak zorunda kalacak" dedi.

BoE, geçen hafta politika faizini %3,75'ten %4'e yükseltmiş ve bir faiz artışının daha muhtemel olduğu mesajını vermişti.

Piyasalarda gelecek yıl sonuna kadar iki veya üç kez 25 baz puanlık faiz artışı fiyatlanırken, NIESR bankanın yalnızca şubat ayında bir artış yapmasını bekliyor.

Faiz yüzde 5'e çıkarsa enflasyon hedefe 18 ay erken dönebilir

NIESR'nin hesaplamalarına göre, politika faizinin %5'e yükseltilmesi enflasyonun %2 hedefine dönüşünü 18 ay öne çekebilir.

Ancak bu sıkılaştırmanın ekonomik maliyeti de olacak. Enstitü, böyle bir faiz politikasının 2028 ve 2029 yıllarında büyüme oranını 0,4'er yüzde puan azaltacağını öngörüyor.

Ekonomistler, yüksek enflasyonun ücret ve fiyat belirleme davranışlarına yerleşmesine izin verilmesinin ilerleyen dönemde daha büyük ekonomik maliyetler doğuracağını vurguladı.

Ücret artışları enflasyonu körükleyebilir

İngiltere'de ücret anlaşmalarının yaklaşık dörtte üçünün yılın ilk aylarında müzakere edildiğine dikkat çeken NIESR, çalışanların 2027 başında yüksek enflasyonun etkilerini telafi etmek amacıyla daha büyük ücret artışları talep edebileceğini belirtti.

Şirketlerin artan iş gücü maliyetlerini fiyatlarına yansıtmasının enflasyonda ikinci tur etkileri güçlendirebileceği ifade edildi.

NIESR, gelecek üç yılda ortalama ücret artışının %3,9 olmasını bekliyor.

2026 büyüme tahmini yüzde 1,6'ya yükseltildi

Enstitü, İngiltere ekonomisinin 2026 yılı büyüme tahminini %1,1'den %1,6'ya çıkardı. Revizyonda kamu harcamaları ve kısmen yapay zeka yatırımlarının desteklediği şirket yatırımlarının güçlü seyri etkili oldu.

Bununla birlikte büyümenin 2027'de %1,1'e, 2028'de ise %0,9'a yavaşlaması bekleniyor.

İşsizlik oranının 2026'daki %4,8 seviyesinden kademeli olarak yükselerek 2031'de %5,1 ile zirveye ulaşacağı tahmin ediliyor.

Bütçeye de eleştiri

NIESR, Maliye Bakanı John Healey'nin ekim ayında açıkladığı bütçenin kamu maliyesini güçlendirmek için yeterli olmadığını değerlendirdi.

Vergi ve harcama politikalarına ilişkin zor kararların büyük ölçüde ertelendiğini belirten enstitü, kamu borçlanmasını azaltmaya yönelik planların inandırıcılığının zayıf olduğunu ifade etti.

Aikman, İngiltere ekonomisinin bu yıl beklentilerden daha iyi performans gösterdiğini ancak yüksek enerji fiyatları ve küresel borçlanma maliyetlerindeki artış nedeniyle yeni baskılarla karşı karşıya kaldığını söyledi.