Katar Şura Meclisi Üyesi Haremi, ABD - İran müzakerelerinde sevindirici haberler gelebileceğini söyledi

DOHA (AA) - ALİ ALTUNKAYA - Katar Şura Meclisi Üyesi ve Katar merkezli Eş-Şark Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Cabir el-Haremi, Doha yönetiminin Washington ile Tahran arasında anlaşma sağlanması için yoğun diplomatik çaba gösterdiğini belirterek, tarafların krize çözüm bulmak istediğine ilişkin işaretler bulunduğunu ve önümüzdeki süreçte olumlu gelişmeler yaşanabileceğini söyledi.

Haremi, Katar'ın başkenti Doha'da AA muhabirine; Katar'ın ABD ile İran arasındaki arabuluculuk çabaları, ABD'deki ara seçimlerin bölgesel gelişmelerle ilişkisi, İsrail'in seçim sonrası durumu ve Türkiye-Katar işbirliğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

ABD ile İran arasında askeri çatışmanın yeniden başlama ihtimaline yönelik soruyu yanıtlayan Haremi, Katar'ın iki ülke arasında bir anlaşmaya veya yeni mutabakatlara varılması için girişimlerini sürdürdüğünü belirtti.

Haremi, "Müzakerelerin hala devam etmesi, ABD ve İran'ın krize bir çözüm bulmak istediğini gösteriyor. Önümüzdeki süreçte sevindirici haberler gelebileceğini düşünüyorum." ifadelerini kullandı.

Krizin taraflardan birinin kesin zaferi ya da diğerinin bütünüyle yenilgisiyle sonuçlanacak nitelikte olmadığını savunan Haremi, diplomatik çözümün karşılıklı tavizler gerektirdiğini dile getirdi.

Haremi, "Bu krizde aslında bir kazanan ya da kaybeden yok. Ne ABD ne de İran, zafer kavramının ifade ettiği anlamda bir zafere ulaşacak; aynı zamanda yenilmiş bir devlet de olmayacak." değerlendirmesinde bulundu.

- Tarafların adımları karşılıklı çözüm zeminini oluşturabilir

Katar'ın girişimlerinin Washington ile Tahran'ın tutumlarını birbirine yaklaştırmaya odaklandığını anlatan Haremi, tarafların atacağı karşılıklı adımların kapsamlı çözümün zeminini oluşturabileceğini kaydetti.

Haremi, Doha'nın diplomatik çabalarına ilişkin olarak sözlerine şöyle devam etti:

"Katar'ın son günlerdeki çabaları, tarafları birbirine yaklaştıracak bir formüle ulaşmaya ve her iki tarafın da krizin kapsamlı biçimde çözülmesi için üzerine inşa edilebilecek tavizler vermesine odaklanıyor. Katar bu konuda hiçbir çabadan kaçınmayacak."

- "Bölge halklarının gerilimin yıkıcı sonuçlarından korunması gerekiyor"

Bölgenin yeni bir askeri çatışmadan uzak tutulması gerektiğini vurgulayan Haremi; uzun süren krizlerin, denizlerdeki seyrüsefer engellerinin ve savaşların halklar üzerindeki etkilerine dikkati çekti.

Haremi, "Bölgenin bugün biraz sükunete ihtiyacı var. Bölge halklarının gerilimin yıkıcı sonuçlarından korunması gerekiyor. Her türlü askeri çatışmayı tecrübe ettik. Bu yüzden Katar'ın çabaları, askeri çatışmanın yeniden başlamasını önlemeye odaklanıyor." şeklinde konuştu.

- "Gazze, Amerikan kamuoyunda değişime yol açtı"

ABD'deki ara seçimleri, Washington'ın İran ve bölgeye yönelik politikaları çerçevesinde değerlendiren Haremi; Cumhuriyetçilerin yaşadığı gerilemede, başta Filistin meselesi olmak üzere dış politikadaki tercihlerinin etkili olduğu görüşünü dile getirdi.

Haremi, özellikle genç kuşakların İsrail'e verilen desteğe tepki gösterdiğini, Amerikan yönetiminin İsrail'e "körü körüne taraf tutarak" yaklaştığını vurgulayarak, "Gazze, Amerikan kamuoyunda değişime yol açtı ve bence ABD seçimlerinin sonuçlarını etkiledi." diye konuştu.

Eleştirilerinin yalnızca Cumhuriyetçilerle sınırlı olmadığını kaydeden Haremi, eski ABD Başkanı Joe Biden yönetiminin de Gazze'deki savaşta İsrail'i desteklediğini hatırlattı.

Haremi; Gazze'de yaşananların Amerikan kamuoyunun bölgedeki gelişmelere bakışında değişime yol açtığını, gençlerin gösterdiği tepkilerin siyasi tercihlere de yansıdığını söyledi.

Bölgedeki savaşların ekonomik sonuçlarının seçmen davranışında etkili olduğunu da dile getiren Haremi, "ABD bu bölgeden coğrafi olarak uzak olabilir ancak savaşın yansımaları, özellikle enerji konusunda, Amerikan vatandaşının günlük yaşamına kadar ulaştı. Fiyat artışları Amerikan vatandaşının oy kullanma refleksini etkiledi." dedi.

Haremi; Orta Doğu'daki krizlerin siyasi ve ekonomik sonuçlarının, özellikle de Gazze'de yaşananların Amerikan seçmeninin tutumunu doğrudan etkilediği değerlendirmesinde bulundu.

- "Netanyahu, ABD'yi İran'la yeniden savaşa yönlendirmeye çalışıyor"

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun işgal politikalarını da değerlendiren Haremi; Netanyahu'nun iç siyasette karşı karşıya kaldığı baskılar ile yargı süreçlerinin dış politika tercihlerinde belirleyici olduğunu vurguladı.

Haremi, Gazze, Suriye ve Lübnan'daki gelişmeleri bu çerçevede ele alarak, erken seçim ihtimalinin belirmesi halinde Netanyahu'nun ABD'yi İran'la yeniden askeri bir çatışmaya sürüklemeye çalıştığını dile getirdi ve şunları ifade etti:

"Netanyahu, ABD'yi askeri çatışmanın ve İran'la savaşın yeniden başlamasına yönlendirerek bölgeyi de ateşe vermek istiyor. Böylece olası bir erken seçim veya iç siyasi uzlaşılar yoluyla, özellikle de hükümetin dışında kalması durumunda yüzleşeceği sorumluluklardan kaçmaya çalışıyor."

İsrail'deki bazı çevrelerin Katar'ın seçimlere müdahale ettiği ve Arap partilerine finansman sağladığı yönündeki suçlamalarını da reddeden Haremi, "Bunlar tamamen asılsız suçlamalar, bunları kesinlikle reddediyoruz. Katar'ın bu tür meselelere ve gelişmelere müdahale ettiği ne görülmüş ne de bilinmiştir." dedi.

Haremi, İsrail yönetiminin Katar'a yönelik suçlamaları alışkanlık haline getirdiğini vurgulayarak, sözlerini şöyle sürdürdü:

"İsrail'in Katar'a karşı bir takıntısı var. Bu, Katar'a yönelttikleri ilk suçlama değil. Üretilmiş ve uydurulmuş ithamlarla hem İsrail hem Amerikan hem de Batı kamuoyunu yanıltmaya, Katar'ın imajını zedelemeye çalışıyorlar."

Haremi, Gazze'de yaşananların etkisinin bölgeyle sınırlı kalmadığını belirterek, farklı ülkelerde İsrail'in saldırılarına karşı düzenlenen kitlesel gösterilerin, uluslararası kamuoyundaki değişimi açıkça ortaya koyduğunu ifade etti.

- "Gazze'nin etkisi bölgeyle sınırlı kalmadı"

Gazze'de yaşananların uluslararası kamuoyunda derin etkiler bıraktığını söyleyen Haremi, Gazze'deki gelişmelerin yalnızca bölge ülkelerini değil, dünya genelindeki siyasi tartışmaları ve halkların tutumunu da etkilediğini vurguladı.

İsrail iç siyasetinde de değişimler yaşandığına değinen Haremi, seçimler sonucunda Arap siyasi bloklarının temsil oranındaki artışı bu çerçevede değerlendirerek, "Arap partilerinin bu kadar yoğun ilgi görmesi, işgalin ve Gazze'de yaşananların doğrudan bir sonucudur." ifadelerini kullandı.

Haremi, bu gelişmelerin İsrail'in bölgesel politikaları üzerinde belirleyici olabileceğine işaret ederek, Netanyahu hükümetinin yaklaşımını yayılmacı ve işgalci olarak nitelendirdi.

İsrail hükümetinin Lübnan, Suriye, Ürdün ve Körfez'e yönelik tutumuna atıfta bulunan Haremi, sahadaki gelişmelerin bu politikaların gerilemesine ve karşıt dinamiklerin öne çıkmasına yol açacağı görüşünü dile getirdi.

- "Türkiye ile Katar ilişkileri diplomatik çerçeveyi aştı"

Haremi, Türkiye-Katar ilişkilerine de değinerek, Türkiye'nin bölgenin ayrılmaz bir parçası olduğunu ve bölge ülkeleriyle köklü tarihi bağlara sahip bulunduğunu vurguladı.

Bölgenin karşı karşıya olduğu tehditlerin yalnızca Arap ülkelerini ilgilendirmediğini anlatan Haremi, Türkiye'nin de aynı coğrafyanın bir parçası olarak bu sınamalarla yüz yüze olduğunu dile getirdi.

Haremi, Ankara'nın bölge ülkeleriyle geliştirdiği ilişkilerde Doha ile ortaklığın öne çıktığını belirterek, şöyle konuştu:

"Türkiye ile Katar arasında örnek bir ilişki var. Bu bağlar, geleneksel diplomatik kalıpları dahi aştı. İki ülke bölgesel meselelere aynı pencereden bakar hale geldi. Hem ikili düzeyde hem de bölgesel ve uluslararası platformlarda yakın işbirliği yürütüyorlar. Böylesi bir dayanışmanın bölgede benzeri yok."

Türkiye'nin dış politika vizyonunun bölgedeki konumunu güçlendirdiğini de kaydeden Haremi, "Türkiye'nin akılcı politikaları ile Arap ve İslam dünyasının meselelerine verdiği destek sayesinde bölgedeki rolüne duyulan güven giderek artıyor." dedi.

Haremi, Filistin meselesini Arap ve İslam dünyasının merkezi meselesi olarak tanımlayarak; Ankara'nın Filistin'e sunduğu desteğin, bölgesel ortaklıkların pekişmesine katkı sağlayan en temel unsurlardan biri olduğunu sözlerine ekledi.

- "Mekke İttifakı genişleyebilir"

Bölgesel işbirliği girişimlerine de değinen Haremi, Katar'ın Mekke İttifakı ile Arap ve İslam ülkeleri arasındaki dayanışmayı güçlendirecek tüm adımları desteklediğini söyledi.

Haremi, başkent Doha'da Katar, Türkiye, Pakistan ve Endonezya arasında imzalanan "Bedir" anlaşmasını da bu işbirliğinin somut örneklerinden biri olarak gösterdi.

Bu tür girişimlerin daha geniş katılıma açık olduğunu dile getiren Haremi, "Bu çember genişleyebilir. Başka ülkeler de bir araya gelerek bu Mekke İttifakı'na veya benzer anlaşmalara katılabilir." ifadelerini kullandı.

Haremi, bölgedeki savaşların ülkeleri mevcut ortaklıklarını ve güvenlik politikalarını yeniden değerlendirmeye yönelteceğini öngörerek, sözlerini şöyle tamamladı:

"Bu savaşın ardından birçok konu yeniden gözden geçirilecek. Mevcut ittifaklar ve farklı ülkelerle yapılan anlaşmalar da dahil olmak üzere pek çok alandaki işbirliği tekrar değerlendirilecek. Yeni ittifakların ortaya çıkacağını düşünüyorum. Türkiye'deki kardeşlerimizin bu anlaşmaların ve ittifakların kurulmasında önemli bir rolü olacak."