Coface: Geciken ödemeler ve uzayan vadeler şirketleri zorluyor

Coface 2026 Birleşik Krallık Ödeme Araştırması: Coface: Geciken ödemeler ve uzyan vadeler şirketleri zorluyor.

ForInvest Haber'e gönderilen açıklama şöyle:

"2026 Birleşik Krallık Ödeme Araştırması: Ödeme gecikmeleri büyüme hedeflerini sekteye uğratırken Birleşik Krallık şirketleri ayakta kalma mücadelesi veriyor

Ticari alacak sigortası, alacak tahsilatı ve ticari bilgi raporları alanında önde olan küresel oyuncularından Coface, Birleşik Krallık'taki şirketlerin ödeme davranışlarını ele alan araştırmasının[1] ikinci edisyonunu yayımladı. Araştırma, şirketlerin nakit akışlarını korumaya giderek daha fazla odaklandığını ve finansal yükümlülüklerini karşılamakta zorlandığını ortaya koyuyor. Nakit akışı üzerindeki baskıyı dikkatle yönetebilmek amacıyla ödeme vadelerini uzatan birçok şirket, tedarik zincirindeki aksaklıkların yol açtığı durağan bir döngünün içinde kalırken kârlılık hassas bir dengede seyrediyor ve yatırım yapma konusundaki güven zayıflıyor.

Öne çıkan veriler:

Finansal sıkıntılar, geç ödemelerin başlıca nedeni olarak öne çıkıyor. Birleşik Krallık'taki her 10 şirketten 9'u geçtiğimiz yıl ödeme gecikmesi yaşarken, ortalama gecikme süresi 34 güne ulaştı. Bu süre geçen yıla kıyasla iki gün daha uzun ve şirketlerin finansal durumundaki bozulmaya işaret ediyor.

Şirketlerin nakit akışlarını yönetebilmek için ödemelere daha uzun süre tanımasıyla birlikte, üzerinde anlaşmaya varılan ortalama ödeme vadeleri 57 güne yükseldi. Geçen yıla göre yaklaşık bir hafta uzayan bu süre, artık Avrupa'daki en uzun ödeme vadeleri arasında yer alıyor.

Yapay zekâ kullanan şirketlerin çoğunluğu dış kaynak kullanımının arttığınıbildiriyor. Bu durum, teknolojinin mevcut tedarikçilerin yerini almak yerine yeni tedarikçi maliyetleri yarattığına işaret ediyor.

Şirketlerin yaklaşık yarısı (%45) Birleşik Krallık ekonomisinin önümüzdeki 12 ay içinde kötüleşmesini beklerken, %57'si geç ödemelerin artacağını öngörüyor. Geçen yıl geç ödemelerde artış bekleyen şirketlerin oranı yalnızca %37 seviyesindeydi.

Ekonomik görünüme ilişkin endişeler artarken ödemeler gecikiyor

Geç ödemeler yaygınlığını korurken, Birleşik Krallık'taki şirketlerin %89'u geçtiğimiz yıl ödeme gecikmesi yaşadığını bildiriyor.

Ödemeler artık ortalama 34 gün gecikmeyle gerçekleşiyor. Bu süre bir yıl öncesine göre iki gün daha uzun. Müşteriler, gecikmelerin başlıca nedeni olarak finansal güçlükleri (%37) gösterirken, bunu organizasyonel sorunlar (%26) izliyor.

Hiçbir sektörde ödeme davranışlarında net bir iyileşme görülmezken; artan Çin rekabeti, ABD'nin yükselen gümrük tarifeleri ve İran'ın dahil olduğu çatışmayla bağlantılı tedarik zinciri aksaklıkları nedeniyle kâğıt ve ahşap, metal ile otomotiv ve taşımacılık sektörlerinde belirgin bozulmalar gözleniyor.

İleriye dönük beklentilere bakıldığında, katılımcıların yarısından fazlası (%57), makroekonomik koşulların zorlaşmasıyla birlikte önümüzdeki 12 ayda geç ödemelerin artmasını bekliyor.

Ödeme vadeleri uzamaya devam ederken küçük işletmeler üzerindeki baskı artıyor

Birleşik Krallık'ta vadeli ödeme imkânı sunmak yaygın bir uygulama olmaya devam ederken, katılımcıların yalnızca %1,6'sı ödeme vadesi sunmadığını belirtiyor. Bununla birlikte ortalama ödeme vadeleri önceki yıllara kıyasla altı gün uzayarak 57 güne ulaşmış durumda. Bu süre, Birleşik Krallık'ı Avrupa'da bildirilen en uzun ödeme vadelerine sahip ülkeler arasına taşıyor.

Büyük şirketlerin üçte biri 90 güne aşan ödeme vadeleri sunarken, mikro ve küçük işletmelerde bu oran yalnızca %12 seviyesinde. En uzun ödeme vadeleri enerji, plastik, kimya ve otomotiv gibi imalat ve sanayi sektörlerinde görülüyor. Ağırlıklı olarak iç pazara yönelik faaliyet gösteren konaklama, turizm, ilaç ve sağlık gibi hizmet sektörleri ise daha sıkı nakit akışı yönetimi nedeniyle genel olarak daha kısa ödeme vadeleri uyguluyor.

Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan Coface Birleşik Krallık ve İrlanda Ülke Müdürü Benoit Urbin, "Uzayan ödeme vadeleri KOBİ'ler üzerindeki baskıyı artırıyor. Büyük şirketler geciken ödemeleri karşılayabilecek finansal güce sahipken, birçok küçük işletme halihazırda son derece hassas bir dengede faaliyet gösteriyor ve ayakta kalabilmek için nakit akışını dikkatle yönetmek zorunda kalıyor. Ekonomik koşulların daha da zorlaşmasının beklendiği bir ortamda, tahsilat için beklenen her ilave gün bu işletmelerin büyüme ve yeni şoklara karşı dayanıklılık gösterme kapasitesini sınırlıyor" dedi.

Yapay zekânın tedarik zincirindeki görünmeyen yükü

Yapay zekâ, tedarikçilere yapılan harcamaları azaltmak yerine işletmeler için yeni bir maliyet kalemi yaratıyor. Yapay zekâ kullanan şirketlerin %80'i, bu teknolojinin dış hizmet sağlayıcılarla çalışma biçimlerini değiştirdiğini belirtiyor. Şirketlerin çoğu ise yapay zekâ kullanımıyla birlikte dışarıdan uzmanlık desteği alma ihtiyacının azalmadığını, aksine arttığını ifade ediyor.

Büyük şirketlerde ise müşteri desteği, dış kaynak kullanımını artıranlara kıyasla daha fazla şirketin faaliyetlerini kendi bünyesine taşıdığını bildirdiği tek alan olarak öne çıkıyor.

Araştırma bulguları ayrıca çeşitli sektörlerde yapay zekâya maruz kalma düzeyinin artması ile yükselen iflas oranları arasında bir bağlantı olduğuna işaret ediyor. Bu durum, yapay zekâ ile bağlantılı talepte genel bir artış yaşanmasına rağmen teknolojik değişime uyum sağlayamayan tedarikçilerin giderek daha fazla baskıyla karşı karşıya kalabileceğini g&ousteriyor.

Şirketlerin kârlılık beklentileri olumlu ancak ekonomik koşullar belirsizliğini koruyor

Araştırmaya katılan şirketlerin%45'i, Birleşik Krallık ekonomisinin önümüzdeki 12 ayda kötüleşmesini beklerken, %25'i ekonomik koşulların iyileşeceğini öngörüyor. Buna karşın şirketler, kendi finansal performanslarına ilişkin iyimserliklerini koruyor. Nitekim şirketlerin %51'i, önümüzdeki dönemde kârlarının artmasını bekliyor. Ancak bu iyimserliğin önemli bir bölümü, şirketlerin maliyetleri düşürmesi ve ödeme vadelerini uzatarak nakit akışını sıkı biçimde yönetmesinden kaynaklanıyor; bu da kâr marjlarını hassas bir dengede bırakıyor.

Birçok şirket nakit pozisyonunu sıkı tutmaya devam ederken, yüksek faiz oranları işletmeler açısından en önemli endişe kaynağı olmayı sürdürüyor. Borçlanma maliyetlerinin uzun süre yüksek seviyelerde kalması, kârlılıkta elde edilen kazanımları aşındırabilir."

ForInvest Haber