YENİLEME- TCMB: Tüketici enflasyonunun seyrinde enerji ve işlenmemiş gıda fiyatları öne çıktı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ekim ayına ilişkin Aylık Fiyat Gelişmeleri Raporu'nu yayımladı. Raporda, ekim ayında tüketici fiyatlarının yüzde 2,58 oranında arttığı, yıllık enflasyonun ise yüzde 29,77 ile görece yatay seyrettiği belirtildi. B endeksinin yıllık değişim oranı 0,54 puan azalışla yüzde 28,46, C endeksinin yıllık değişim oranı ise 0,42 puan azalışla yüzde 28,28 oldu.

Yıllık tüketici enflasyonuna katkılarda, hizmet ile alkol-tütün-altın gruplarının katkıları bir önceki aya göre sırasıyla 0,44 ve 0,13 puan azaldı. Enerji, temel mal ve gıda ile alkolsüz içecekler gruplarının katkıları ise sırasıyla 0,28, 0,25 ve 0,08 puan arttı.

Raporda, mevsimsellikten arındırılmış verilerle tüketici fiyatlarındaki aylık artışın gıda ve enerji fiyatlarındaki görünüme bağlı olarak bir önceki aya göre yükseldiği ifade edildi. Aylık enflasyon B endeksinde bir önceki aya göre değişmedi, C endeksinde ise sınırlı oranda düştü. B endeksini oluşturan gruplardan hizmet ve işlenmiş gıdada fiyat artışları yükselirken, temel malda zayıfladı.

TCMB bünyesinde takip edilen göstergelerin, ekim ayında enflasyonun ana eğiliminin bir önceki aya göre yataya yakın seyrettiğine işaret ettiği kaydedildi. Raporda, göstergelerin üç aylık ortalamalar bazında da yüzde 1,8 ile belirgin bir değişim göstermediği ve son dönemde ana eğilimde görülen gerilemeyi teyit ettiği belirtildi.

Hizmet fiyatları ekim ayında yüzde 0,99 oranında artarken, grubun yıllık enflasyonu 1,09 puan düşüşle yüzde 36,56 oldu. Bu dönemde yıllık enflasyon tüm alt gruplarda geriledi. Kirada aylık artış yüzde 2,55 olurken, yıllık kira enflasyonu yüzde 39,71 ile düşüş eğilimini sürdürdü. Ulaştırma alt grubunda fiyatlar aylık yüzde 0,91 yükseldi. Raporda, bu gelişmede otobüs ve okul servisi ücretlerindeki artışların öne çıktığı, hava yoluyla yurt dışı yolcu taşımacılığı ücretlerindeki gerilemenin ise artışı sınırladığı aktarıldı. Talep koşullarının etkisinin de hissedildiği belirtilen lokanta-oteller grubunda aylık enflasyon yüzde 0,47 ile önceki aylara göre belirgin biçimde yavaşladı. Bu dönemde yiyecek ve içecek hizmet fiyatları yüzde 1,65 oranında yükselirken, konaklama hizmet fiyatlarının yüzde 3,19 oranında gerilemesinin gruptaki ılımlı seyirde etkili olduğu ifade edildi. Ekim ayında haberleşme fiyatları yatay kaldı, diğer hizmetler grubunda da aylık fiyat artışı yavaşladı.

Temel mal grubu fiyatları ekim ayında mevsimsel etkilerle yüzde 3,92 oranında arttı, grubun yıllık enflasyonu 0,80 puan yükselerek yüzde 16,70 oldu. Yıllık enflasyon giyim ve ayakkabı ile dayanıklı mallarda görece yatay seyrederken, diğer temel mallarda geriledi. Yeni sezonla birlikte giyim ve ayakkabı fiyatları, geçen yılın aynı ayına yakın biçimde yüzde 12,75 oranında arttı. Dayanıklı tüketim mallarında aylık enflasyon yüzde 0,94, diğer temel mallarda ise yüzde 0,31 ile ılımlı seyretti. Dayanıklı tüketim malları grubunda beyaz eşya yüzde 2,70 ve diğer elektrikli ve elektriksiz aletler yüzde 1,99 ile fiyat artışlarında öne çıktı. Otomobil fiyatları yüzde 0,71 ile ılımlı artarken, mobilya grubunda yüzde 0,61'lik düşüş görüldü.

Enerji fiyatları ekim ayında yüzde 4,92 oranında arttı, grubun yıllık enflasyonu 5,26 puan yükselerek yüzde 51,37 oldu. Raporda, bu gelişmede küresel gelişmelerin etkisiyle yükselen akaryakıt (yüzde 6,38), tüp gaz (yüzde 8,25) ve katı yakıt (yüzde 17,13) fiyatlarının öne çıktığı belirtildi. Meskenlere yönelik elektrik fiyatları ise yataya yakın seyretti.

Gıda ve alkolsüz içecekler fiyatları aylık bazda yüzde 3,50 oranında arttı, grubun yıllık enflasyonu 0,11 puan yükselerek yüzde 27,73 oldu. Yıllık enflasyon işlenmemiş gıdada 1,80 puan artışla yüzde 25,95'e yükselirken, işlenmiş gıdada 1,08 puan azalışla yüzde 29,25'e geriledi. İşlenmemiş gıda fiyatları aylık bazda yüzde 6,04 oranında yükseldi. Raporda, bu gelişmede tarladan seraya geçişin de etkisiyle artan taze meyve ve sebze fiyatlarının belirleyici olduğu ifade edildi. Bu dönemde beyaz et fiyatlarındaki artış eğilimi devam etti. İşlenmiş gıdada aylık enflasyon bir miktar yükselerek yüzde 1,66 oldu. Bu alt grupta kahve-çay ürünlerinde fiyat artışları sürerken, ekmek ve tahıllarda fiyat artışı yüzde 0,90 ile ılımlı seyretti.

Yurt içi üretici fiyatları ekim ayında yüzde 1,65 oranında arttı, yıllık üretici enflasyonu ise yüzde 27,41 ile görece yatay seyretti. Ana sanayi gruplarına göre ara malı fiyatları bu dönemde de yüzde 2,00 artışla öne çıktı. Dayanıksız tüketim malları fiyatları yüzde 1,74 yükselirken, diğer ana sanayi gruplarında artışlar yüzde 0,9 ile 1,3 aralığında gerçekleşti. Sektörler itibarıyla ham petrol ve doğal gaz, giyim eşyası, deri ve ilgili ürünler, kömür ve linyit ile kok ve rafine petrol ürünlerindeki fiyat artışları öne çıktı.

ForInvest Haber