ANALİZ- Ekim Ayı Dış Ticaret Verileri Değerlendirmesi (Akbank)

Ticaret Bakanlığı'nın açıkladığı ekim ayı geçici dış ticaret verilerine göre, ihracat yıllık bazda %8,1 artışla 25,9 milyar $, ithalat ise %3,4 artışla 32,6 milyar $ oldu. Böylelikle, dış ticaret açığı bir önceki yılın aynı ayına göre 0,9 milyar $ azalarak 6,7 milyar $ seviyesinde gerçekleşti ve 12 aylık birikimli dış ticaret açığı 95,1 milyar $'a geriledi (Tablo 1 ve Grafik 1).

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış (m.a.) verilere göre dış ticaret dengesi aylık bazda bozuldu (Grafik 2). Bozulmaya son iki ayda pozitif değer alan altın ticareti dengesinin yeniden negatif dönmesi ve enerji ithalatındaki ivmelenme neden oldu. Nitekim altın ve enerji hariç bakıldığında dış dengede aylık bazda bozulma sınırlı olurken, son birkaç aydaki ortalamasına da yakın gerçekleşti. Grafik 1. Dış Ticaret Dengesi (12 aylık birikimli, milyar $) Grafik 2. Dış Ticaret Dengesi (mev. ard., milyar $) İhracat (m.a.) eylüldeki aylık %4,8 artışın ardından ekimde %3,8 geriledi (Tablo 3, Grafik 3).

Bu durum özellikle son iki aydır 1,0 milyar $'ın üzerinde seyreden altın ihracatının 204 milyon $'a gerilemesi ve enerji ihracatındaki %4,2 azalıştan kaynaklandı. Altın ve enerji hariç ihracat yataya yakın seyrederek ana eğilimde bir değişiklik olmadığına işaret etti. Grafik 3. İhracat (mevsimsellikten arındırılmış, milyar $) İthalat (m.a.) ekimde aylık bazda %7,2 arttı (Grafik 4, Tablo 3).

Bu artışta altın ve enerji kalemleri temel belirleyici olurken, altın ve enerji hariç ithalat artışı %0,9 ile sınırlı oldu. Altın ithalatı ekimde 618 milyon $ ile önceki iki aya kıyasla daha yüksek gerçekleşti, ancak hem uzun dönem ortalamasının hem de yılın ilk yarısındaki ortalamasının altında kalmaya devam etti. Yılın ilk on ayında toplam altın ithalatı bir önceki yılın aynı döneminin 7,3 milyar $ altında 11,4 milyar $ olarak gerçekleşti. Enerji ithalatı (m.a.) doğal gaz başta olmak üzere enerji emtia fiyatlarındaki yükselişin sürmesiyle ekimde aylık bazda kuvvetli bir artış (%27,4) kaydederek, 2022 son çeyreğinden bu yana en yüksek değere yükseldi. Grafik 4. İthalat (mevsimsellikten arındırılmış, milyar $)

Raporun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.