TCMB'den ekim enflasyonu uyarısı: Gıda ve enerji fiyatları artışı hızlandırabilir

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ekim ayında gıda ve enerji fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle aylık tüketici enflasyonunun eylüle göre artmasının beklendiğini açıkladı. Para Politikası Kurulunun (PPK) 22 Ekim tarihli toplantı özetinde, manşet enflasyondaki yükselişin ana eğilime etkisinin sınırlı kalacağı, B ve C çekirdek enflasyon göstergelerinin ise daha ılımlı seyredeceği değerlendirildi.

Enerji fiyatlarındaki yükseliş enflasyonu baskılıyor

TCMB, jeopolitik gelişmelerin etkisiyle küresel enerji fiyatlarında yüksek ve dalgalı seyrin sürdüğünü belirtti. Eylül ayında yüzde 6,25 artan enerji fiyatlarında akaryakıt maliyetleri belirleyici oldu.

Brent petrolün eylül ayında ortalama 117 dolar olan spot fiyatının, ekimin ilk 20 gününde ortalama 127 dolara yaklaştığı bildirildi.

Küresel enerji fiyatlarındaki artışın akaryakıt, tüp gaz ve katı yakıt üzerinden yurt içi fiyatları yükseltmeye devam etmesi bekleniyor.

Enflasyonun ana eğilimi yüzde 1,8'e geriledi

Eylül ayında tüketici fiyatları yüzde 1,84 artarken yıllık enflasyon 1,78 puan düşüşle yüzde 29,73 oldu.

B endeksinin yıllık artışı yüzde 29,00, C endeksinin yıllık artışı ise yüzde 28,70 olarak gerçekleşti.

Enflasyonun ana eğilimi ikinci çeyrekteki yüzde 2,2 seviyesinden üçüncü çeyrekte yüzde 1,8'e geriledi.

Eylül ayında eğitim hizmetleri fiyatları yüzde 14,19, okul servisi ücretleri yüzde 16,04 arttı. Hava yolu yolcu taşımacılığı ücretleri ise yüzde 9,03 düştü.

2027 enflasyon beklentisi yüzde 23,3'e yükseldi

Ekim ayı Piyasa Katılımcıları Anketi'nde 2026 yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 29,6 seviyesinde değişmezken, 2027 yıl sonu beklentisi 0,6 puan artarak yüzde 23,3 oldu.

Gelecek 12 aya ilişkin enflasyon beklentisi yüzde 23,9'a yükselirken, 24 ay sonrası için beklenti yüzde 17,9'a geriledi. Beş yıl sonrası için beklenti yüzde 12,2 olarak ölçüldü.

Firmaların 12 ay sonrası enflasyon beklentisi yüzde 32,5, hanehalkının beklentisi ise yüzde 45,6 seviyesinde gerçekleşti.

TCMB rezervleri 169,1 milyar dolara geriledi

TCMB'nin brüt uluslararası rezervleri, 11 Eylül'den 16 Ekim'e kadar 9,6 milyar dolar azalarak 169,1 milyar dolara indi.

Türkiye'nin beş yıllık kredi risk primi (CDS), 21 Ekim itibarıyla 251 baz puana yükseldi.

Önceki PPK toplantı haftasından 16 Ekim'e kadar devlet iç borçlanma senetlerinden 0,5 milyar dolar çıkış yaşanırken, hisse senedi piyasasında portföy hareketleri yatay seyretti. Toplam net portföy çıkışı 0,5 milyar dolar oldu.

Kredi faizlerinde düşüş, taşıt kredilerinde artış

16 Ekim ile biten haftada TL mevduat faizi yüzde 42,9'a, ticari kredi faizi yüzde 41,9'a geriledi.

İhtiyaç kredisi faizi yüzde 61,5, konut kredisi faizi yüzde 41,5 olurken, taşıt kredisi faizi 310 baz puan artışla yüzde 43,6'ya yükseldi.

TCMB ayrıca KOBİ kredilerinin sekiz haftalık büyüme sınırını yüzde 4,5'ten yüzde 5'e çıkardı.

İç talep ve sanayi üretiminde zayıf seyir

TCMB, yakın dönem göstergelerinin iç talepteki zayıflığın sürdüğüne işaret ettiğini belirtti.

Ağustos ayında sanayi üretimi aylık yüzde 1, yıllık yüzde 1,9 gerilerken, üçüncü çeyrekte ağustos itibarıyla çeyreklik düşüş yüzde 2,4 oldu.

Aynı dönemde perakende satış hacmi aylık yüzde 1,4, hizmet üretimi yüzde 0,2 arttı. İnşaat üretimi ise üçüncü çeyrekte yüzde 3,3 yükseldi.

Ağustos ayında cari işlemler dengesi 4,1 milyar dolar fazla verirken, 12 aylık birikimli cari açık 42,1 milyar dolara ulaştı. TCMB, eylül ayında 12 aylık cari açığın azalmasını öngördü.

Faiz indiriminde ihtiyatlı yaklaşım sürecek

PPK, 22 Ekim toplantısında politika faizini yüzde 37'den yüzde 36'ya, gecelik borç verme faizini yüzde 40'tan yüzde 39'a ve gecelik borçlanma faizini yüzde 35,5'ten yüzde 34,5'e indirmişti.

Toplantı özetinde, faiz adımlarının büyüklüğü ve zamanlamasının enflasyon görünümüne bağlı olarak toplantı bazında ve ihtiyatlı yaklaşımla belirleneceği vurgulandı.

TCMB, enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma yaşanması halinde para politikası duruşunun sıkılaştırılacağını yineledi.