Güne başlarken bilinmesi gerekenler: Piyasalarda faiz, petrol ve teknoloji hisseleri gündemde

Küresel piyasalarda haftanın son işlem gününe merkez bankalarının faiz politikaları, teknoloji şirketlerinin bilançoları, Orta Doğu'daki çatışmalar ve kripto para piyasasındaki güvenlik endişeleri damga vuruyor.

ABD borsalarında Alphabet öncülüğünde teknoloji hisseleri gerilerken, petrol fiyatları Hürmüz Boğazı'ndaki tanker saldırısının ardından yükseldi. Japonya Merkez Bankası faizleri sabit tutarken, ECB ve Fed'in aralık ayındaki olası faiz artırımları gündemde kalmaya devam ediyor. Yurt içinde ise ekonomik güven endeksi, turizm gelirleri, TCMB'nin PPK toplantı özeti ve Hazine'nin iç borçlanma stratejisi izlenecek.

Türkiye gündemi

Ekonomik güven endeksi ve turizm verileri açıklanacak

TÜİK, saat 10.00'da ekim ayı ekonomik güven endeksi ile üçüncü çeyrek turizm istatistiklerini yayımlayacak. Ekonomik güven endeksi önceki dönemde 101, turizm gelirleri ise 27 milyar dolar seviyesindeydi.

TCMB'nin faiz kararının ayrıntıları izlenecek

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), saat 14.00'te Para Politikası Kurulu (PPK) toplantı özetini açıklayacak. Saat 14.30'da yayımlanacak para ve banka istatistikleri ile banka dışı finansal kuruluşlara ilişkin veriler de gündemde olacak.

Bankacılık verileri ve Hazine'nin borçlanma programı gündemde

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), saat 14.00'te bankacılık sektörünün haftalık ve aylık istatistiklerini açıklayacak. Hazine ve Maliye Bakanlığı ise saat 17.00'de iç borçlanma stratejisini duyuracak.

Resmî Gazete'de yapı denetim düzenlemesi

Antalya, Kocaeli ve Balıkesir'de yapı denetim kuruluşlarının görevlendirilmesine ilişkin bölgesel esaslar yeniden belirlendi. Başvuruların en geç 7 iş gününde sonuçlandırılmasını öngören düzenleme 30 Kasım'da yürürlüğe girecek.

Küresel piyasalar ve merkez bankaları

Wall Street'te Alphabet kaynaklı satış dalgası

ABD borsalarında Dow Jones yüzde 0,25 düşüşle 52.342,56, S&P 500 yüzde 0,30 kayıpla 7.720,39 ve Nasdaq yüzde 1,38 gerilemeyle 26.184,72 puandan kapandı. Alphabet hisselerinde yaklaşık yüzde 13'lük düşüş yaşanırken şirketin piyasa değerinden yaklaşık 500 milyar dolar silindi.

Fed'de aralık ayı faiz artışı beklentisi güçleniyor

Fed'in politika faizini yüzde 3,75-4,00 aralığında sabit tutmasının ardından ABD'de üçüncü çeyrek büyümesinin yüzde 3,4, yıllık çekirdek PCE enflasyonunun ise yüzde 3,1 olması dikkat çekti. CME FedWatch verilerinde aralık ayında faiz artırımı olasılığı yaklaşık yüzde 75 olarak fiyatlanıyor.

IMF'den Fed'e fiyat istikrarı mesajı

IMF, Fed'in ekonomik verilere bağlı para politikası yaklaşımını desteklediğini açıklarken, enflasyonun yüzde 2'lik hedefe indirilmesi için gerektiğinde adım atılması gerektiğini vurguladı. Kurum, ABD'de saat başına üretimin yıllık yüzde 2,5 artmasının ekonomik büyümeyi desteklediğini belirtti.

ECB'de aralık ayında faiz artışı, ardından bekleme beklentisi

ECB'nin faizleri sabit tutmasının ardından üç politika yapıcının, enerji fiyatlarında sert düşüş yaşanmadığı sürece 17 Aralık'ta mevduat faizinin yüzde 2,75'e yükseltilmesini beklediği bildirildi. Tahvil getirilerindeki yükselişin büyüme ve enflasyon üzerindeki etkileri nedeniyle bu adımdan sonra faiz artırımlarına ara verilebileceği belirtiliyor.

Japonya Merkez Bankası faizleri sabit tuttu

Japonya Merkez Bankası, politika faizini 1'e karşı 8 oyla yüzde 1,25'te tutarken 2027 mali yılı çekirdek enflasyon tahminini yüzde 2,4'ten yüzde 2,6'ya yükseltti. Analistler, bankanın enflasyonu yükseltme hedefinden aşırı fiyat artışlarını önlemeye yöneldiğini ve aralık ayında faiz artırımı ihtimalinin güçlendiğini değerlendiriyor.

Tokyo'da enflasyon yüzde 2,6

Japonya'nın başkenti Tokyo'da çekirdek tüketici fiyatları ekimde yıllık yüzde 2,6 artarak BoJ'un yüzde 2'lik hedefinin üzerinde kaldı. Genel tüketici fiyatları yıllık yüzde 2,8 ve aylık yüzde 0,5 yükseldi.

Scotiabank dolarda düşüş riski görüyor

Scotiabank, ABD dolarının güçlü seyrini destekleyen ekonomik temellerin zayıfladığını ve aşağı yönlü risklerin arttığını belirtti. Dolar/İsviçre frangı paritesi Asya işlemlerinde üst üste üçüncü seansta gerileyerek 0,8220 seviyesine indi.

JPMorgan yuanda yüzde 10 değer artışı bekliyor

JPMorgan Asset Management, Çin'in yuanın uluslararası kullanımını yaygınlaştırma politikasıyla para biriminin uzun vadede reel efektif kur bazında en az yüzde 10 değer kazanabileceğini öngördü. Yuan, dolar karşısında bu yıl yaklaşık yüzde 5 güçlenerek 2022'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Emtia ve enerji piyasaları

Petrolde Hürmüz saldırısı: Brent 116 doları aştı

Hürmüz Boğazı'nda bir tankere patlayıcı düzeneklerle saldırılmasının ardından aralık vadeli Brent petrol yüzde 1,04 yükselerek 116,08 dolara, WTI ise yüzde 1,34 artışla 103,37 dolara ulaştı. Brent'in ekim ayını yaklaşık yüzde 11, WTI'ın yüzde 14 yükselişle tamamlaması bekleniyor.

ANZ, Brent petrol tahminini 105 dolara yükseltti

ANZ Group, petrol piyasasındaki arz tamponlarının zayıfladığını belirterek Brent'in yıl sonu fiyat tahminini 95 dolardan 105 dolara çıkardı. Küresel kullanılabilir ham petrol stoklarının sağladığı arz güvencesi yılın başındaki 45 günden yaklaşık 41 güne geriledi.

Altın 4 bin dolar sınırında

Spot altın yüzde 0,5 gerileyerek ons başına 4.000,54 dolara inerken, aralık vadeli ABD altın kontratları 4.010,10 dolardan işlem gördü. Fed'in faiz artırımı beklentileriyle altın üst üste ikinci ayı düşüşle tamamlamaya hazırlanıyor.

Bakır fiyatlarında gerileme

Londra Metal Borsası'nda bakır yüzde 0,25 düşüşle ton başına 14.320,50 dolara, Şanghay'da yüzde 0,6 kayıpla 109.050 yuana geriledi. Küresel bakır arz fazlası tahminleri 2026 için 125 bin tona, 2027 için 92 bin tona yükseltildi.

Kripto para piyasaları

Binance saldırısında kayıp 6,3 milyar dolar

Binance, siber saldırının toplam etkisinin yaklaşık 6,3 milyar dolar olduğunu ve yaklaşık 3 milyar dolarlık varlığın dondurulduğunu açıkladı. Şirket, kayıpların SAFU fonu ve kendi kaynaklarından karşılanacağını, para çekme işlemlerinin 48 saat içerisinde yeniden başlatılmasının beklendiğini duyurdu.

TRM Labs: Saldırının arkasında Kuzey Kore olabilir

Blockchain analiz şirketi TRM Labs, Binance'ten 10 farklı blockchain ağı üzerinden yaklaşık 6,36 milyar dolarlık varlık aktarıldığını, transferlerin büyük bölümünün 20 dakika içinde gerçekleştiğini bildirdi. Şirket, saldırıyı yüksek güven düzeyiyle Kuzey Kore bağlantılı TraderTraitor grubuna atfetti.

Standard Chartered'dan Uniswap için 100 dolar hedefi

Standard Chartered, Binance saldırısının merkeziyetsiz borsalara yönelimi hızlandırabileceğini belirterek UNI tokeni için 2030 yılına yönelik 100 dolarlık fiyat hedefini korudu. Banka, DeFi platformlarında kilitli varlıkların 2030'a kadar 2,7 trilyon dolara ulaşabileceğini öngörüyor.

Ethereum'da güvenlik endişeleri ve ETF çıkışları

XS.com analisti Linh Tran, Binance saldırısının kripto para borsalarında tutulan varlıkların güvenliği konusunda endişeleri artırdığını belirtti. Spot Ethereum ETF'lerinden art arda çıkışlar yaşanırken ETH yüzde 0,9 düşüşle 2.240 dolardan işlem gördü.

Coinbase yeniden kâra geçti

Coinbase'in üçüncü çeyrek gelirleri yıllık yaklaşık yüzde 35 düşüşle 1,22 milyar dolara gerilerken şirket 719 milyon dolar net kâr açıkladı. Düzeltilmiş FAVÖK 333 milyon dolara, kripto işlem hacmindeki pazar payı yüzde 10,7'ye ulaştı.

Strategy günlük temettü ödemesine geçiyor

Michael Saylor'ın Strategy şirketi, Bitcoin alımlarını finanse etmek amacıyla yıllık yüzde 12 getiri sağlayan STRC imtiyazlı hisselerinde 1 Kasım'dan itibaren günlük temettü ödemesine başlayacak. Şirket, üçüncü çeyrekte Bitcoin varlıklarının değerlenmesinden kaynaklanan 21 milyar dolarlık gerçekleşmemiş kazançla 19,5 milyar dolar net kâr açıkladı.

Küresel şirketler ve teknoloji

Intel hisseleri yüzde 20'nin üzerinde düştü

Intel'in üçüncü çeyrek gelirleri yüzde 21 artışla 16,51 milyar dolara ulaşmasına rağmen dördüncü çeyrek için açıkladığı 15-16 milyar dolarlık gelir beklentisi analist tahminlerinin altında kaldı. Şirket, bilgisayar pazarındaki zayıflığın 2027'nin ilk yarısına kadar sürmesini bekliyor.

Amazon'un bulut gelirleri yüzde 39 arttı

Amazon Web Services'in üçüncü çeyrek gelirleri yüzde 39 artışla 45,98 milyar dolara, faaliyet kârı yüzde 55 yükselişle 17,77 milyar dolara ulaştı. Amazon CEO'su Andy Jassy, AWS'nin 2027 ve 2028'de yüzde 40'ın üzerinde gelir büyümesi kaydedebileceğini söyledi.

Sandisk'in gelirleri yüzde 378 yükseldi

Sandisk'in 2027 mali yılı ilk çeyrek gelirleri yıllık yüzde 378 artarak 11,03 milyar dolara, net kârı 8,1 milyar dolara ulaştı. Şirket hisselerini 8'e bölme kararı alırken ikinci çeyrek için 12,2-12,6 milyar dolar gelir öngördü.

Nvidia'dan Nscale'e milyarlarca dolarlık kredi garantisi görüşmesi

Nvidia'nın, Anthropic'in kullanacağı Batı Virginia'daki yapay zeka veri merkezinin finansmanı için Nscale'e milyarlarca dolarlık kredi garantisi sağlamayı değerlendirdiği bildirildi. Anthropic'in Nscale ile 45 milyar dolarlık bilgi işlem kapasitesi kiralama anlaşması bulunuyor.

Anthropic, SpaceX'in en büyük müşterisi oldu

Anthropic'in, SpaceX'in üçüncü çeyrek gelirlerinin yüzde 34,5'ini sağlayarak şirketin en büyük müşterisi haline geldiği bildirildi. Taraflar arasında 2029'a kadar uzanan ve toplam değeri 120,5 milyar dolara ulaşabilecek bilgi işlem hizmeti sözleşmeleri bulunuyor.

Eutelsat, AB'nin uydu internet projesinden 10 milyar euro gelir bekliyor

Avrupa Birliği'nin Starlink'e alternatif IRIS² uydu ağında görev alan Eutelsat, 2032-2040 döneminde ticari hizmetlerden 10 milyar euronun üzerinde gelir bekliyor. Şirketin toplam sipariş portföyü 3,4 milyar eurodan 12,1 milyar euroya yükseldi.

OpenAI, yapay zeka modellerinin davranış ilkelerini güncelledi

OpenAI, Model Spec çerçevesini insan niyetine bağlılık, zararı en aza indirme, dürüstlük ve şeffaflık, insanın karar verme özgürlüğü ve özen olmak üzere beş değer etrafında yeniden düzenledi. Şirket, mevcut modellerin güncellenen ilkeleri henüz tam olarak yansıtmadığını açıkladı.

Salesforce, savunma teknolojisi şirketi Rune'u satın alıyor

Salesforce, ABD ordusu ve kamu kurumlarına hizmet veren Missionforce birimini genişletmek amacıyla yapay zeka destekli savunma yazılımları geliştiren Rune Technologies'i satın alacağını duyurdu. Missionforce'un yıllık büyüme oranının yüzde 80'e ulaştığı belirtildi.

Starbucks'ın ABD satışları beklentileri aştı

Starbucks'ın ABD'deki karşılaştırılabilir mağaza satışları dördüncü çeyrekte yüzde 7,7 artarken konsolide gelirleri yüzde 4 azalarak 9,1 milyar dolara geriledi. Şirket, yeni mali yılda Kuzey Amerika satışlarında yaklaşık yüzde 4 büyüme bekliyor.

Mastercard'ın kârı beklentileri geçti

Mastercard, yüksek enflasyon ve ekonomik belirsizliklere rağmen tüketici harcamalarının güçlü kalmasıyla beklentilerin üzerinde kâr açıkladı. Şirketin sınır ötesi ödeme hacmi üçüncü çeyrekte yüzde 11 artarken hisseleri yüzde 4'ün üzerinde yükseldi.

General Motors 220 milyon dolar ödeyecek

General Motors, sürücülerin konum ve sürüş davranışı verilerini izinsiz olarak sattığı iddialarına ilişkin ABD'nin 35 eyaleti ve Columbia Bölgesi ile 220 milyon dolarlık uzlaşmaya vardı. Anlaşma, veri toplama ve paylaşma işlemleri öncesinde sürücülerin açık rızasının alınmasını öngörüyor.

ABD'de taşımacılık maliyetleri yüzde 32,1 arttı

ABD'de yük taşımacılığı harcamaları üçüncü çeyrekte yıllık yüzde 32,1 yükselerek 2021'den bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Sevkiyat hacmi yalnızca yüzde 0,5 artarken yüksek dizel fiyatları ve sürücü arzındaki azalma maliyetleri artırdı.

Jeopolitik ve uluslararası ticaret

Rusya, Ukrayna'nın savunma sanayisi ve limanlarını hedef aldığını açıkladı

Rusya Savunma Bakanlığı, Kiev ve Dnipropetrovsk'taki askeri sanayi ve enerji tesisleri ile Odessa'daki liman altyapısına saldırılar düzenlendiğini bildirdi. Saldırıların sonuçlarına ilişkin Rusya'nın açıklamaları bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı.

Almanya'dan küresel serbest ticaret çağrısı

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, serbest ticaretin baskı altında bulunduğunu belirterek Avrupa Birliği'nin kurallara dayalı ticaret düzeninin korunmasında öncü rol üstlenmesi gerektiğini söyledi. Almanya ve Güney Kore şirketleri elektrik, enerji ve biyosağlık dahil çeşitli alanlarda dokuz mutabakat zaptı imzaladı.

İngiltere sosyal yardım harcamalarını azaltmayı planlıyor

İngiltere Maliye Bakanı John Healey, ekonomik üretimin yüzde 11'ini aşması beklenen sosyal yardım harcamalarının azaltılması gerektiğini söyledi. Hükümet, artan enerji maliyetlerini hafifletmek amacıyla 20 milyon haneye 100 sterlinlik fatura indirimi sağlamayı planlıyor.

30 Ekim Cuma ekonomik veri takvimi

Bugünün ekonomik gündeminde Türkiye'de ekonomik güven endeksi, turizm gelirleri, TCMB ve BDDK verileri; yurt dışında ise Euro Bölgesi büyümesi, Almanya enflasyonu ve ABD istihdam maliyet endeksi öne çıkıyor. Veriler ve açıklamalar Türkiye saatiyle takip edilecek.

Yurt içi veri ve açıklamalar

10.00 – TÜİK: Ekonomik güven endeksi ve turizm istatistikleri

Ekim ayı ekonomik güven endeksi ile üçüncü çeyrek turizm gelirleri açıklanacak. Ekonomik güven endeksinin son açıklanan değeri 101, üçüncü çeyrek turizm gelirlerinin önceki yılki değeri ise 27 milyar dolar.

10.00 – MÜSİAD: SAMEKS endeksleri

Ekim ayına ilişkin SAMEKS bileşik, sanayi ve hizmet endeksleri izlenecek.

11.00 – Kültür ve Turizm Bakanlığı: Yabancı ziyaretçi sayıları

Eylül ayına ilişkin yabancı ziyaretçi istatistikleri yayımlanacak.

11.00 – TÜRK-İŞ: Açlık ve yoksulluk sınırı

Ekim ayında dört kişilik ailenin açlık ve yoksulluk sınırına ilişkin hesaplamalar açıklanacak.

14.00 – BDDK: Bankacılık sektörü istatistikleri

Bankacılık sektörünün haftalık ve aylık verileri yayımlanacak.

14.00 – TCMB: PPK toplantı özeti

Merkez Bankasının para politikası değerlendirmeleri ve faiz kararına ilişkin ayrıntılar izlenecek.

14.30 – TCMB: Para ve banka istatistikleri

Aylık para ve banka istatistikleri ile banka dışı finansal kuruluşların verileri açıklanacak.

17.00 – Hazine ve Maliye Bakanlığı: İç borçlanma stratejisi

Hazine'nin iç borçlanma programı ve finansman planlamasına ilişkin açıklaması takip edilecek.

Yurt dışı veri ve açıklamalar

08.00 – Japonya: Konut başlangıçları

Japonya'da konut inşaatına ilişkin veriler açıklanacak.

09.30 – Fransa: Üçüncü çeyrek GSYH

Fransa ekonomisinin üçüncü çeyreğe ilişkin öncü büyüme verileri izlenecek. Aynı saatte Japonya Merkez Bankası Başkanı Kazuo Ueda'nın basın toplantısı gerçekleştirilecek.

10.00 – İngiltere ve Almanya: Konut fiyatları ve ithalat fiyatları

İngiltere'de ekim ayı Nationwide konut fiyat endeksi, Almanya'da ise eylül ayı ithalat fiyat endeksi yayımlanacak. İspanya'nın üçüncü çeyrek büyüme verileri de bu saatte izlenecek.

10.30 – İsviçre: Perakende satışlar

İsviçre'de tüketim faaliyetlerine ilişkin perakende satış verileri açıklanacak.

10.45 – Fransa: Enflasyon ve üretici fiyatları

Fransa'nın ekim ayı öncü tüketici enflasyonu ile eylül ayı üretici fiyat endeksi ve tüketici harcamaları verileri açıklanacak.

11.00 – İsviçre ve İspanya: Ekonomik göstergeler

İsviçre'de KOF öncü göstergeler, İspanya'da ekim ayı enflasyonu ve cari işlemler dengesi yayımlanacak.

11.55 – Almanya: İşsizlik verileri

Almanya'da ekim ayı işsizlik oranı, işsiz sayısı ve işsiz sayısındaki değişim açıklanacak. İşsizlik oranının yüzde 6,4 seviyesinde kalması bekleniyor.

12.00 – Almanya ve İtalya: Üçüncü çeyrek büyüme

Avrupa'nın iki büyük ekonomisinin üçüncü çeyreğe ilişkin öncü GSYH verileri açıklanacak. Almanya'da ayrıca eyalet bazında ekim ayı tüketici fiyatları takip edilecek.

13.00 – Euro Bölgesi: GSYH ve işsizlik oranı

Euro Bölgesi'nin üçüncü çeyrek büyümesi ve eylül ayı işsizlik oranı açıklanacak. İşsizlik oranının yüzde 6,4 seviyesinde kalması beklenirken, İtalya'nın ekim ayı öncü enflasyonu da yayımlanacak.

15.30 – ABD: İstihdam maliyet endeksi

ABD'de üçüncü çeyrek istihdam maliyet endeksi, ücret ve yan hak maliyetlerine ilişkin veriler açıklanacak. Toplam istihdam maliyet endeksinde çeyreklik yüzde 0,8 artış bekleniyor. Aynı saatte Kanada'nın GSYH verileri de izlenecek.

16.00 – Almanya: Ekim ayı enflasyonu

Almanya'da ekim ayı öncü tüketici fiyatları açıklanacak. Yıllık enflasyonun yüzde 3, aylık enflasyonun yüzde 0,1 olması bekleniyor.

16.45 – ABD: Chicago PMI

ABD'de ekim ayı Chicago satın alma yöneticileri endeksi açıklanacak. Endeks için piyasa beklentisi 56,1 seviyesinde bulunuyor.

18.00 – Kanada: Bütçe dengesi

Kanada'nın kamu maliyesine ilişkin bütçe dengesi verileri yayımlanacak.

19.00 – Fed ve ECB yetkililerinin açıklamaları

San Francisco Fed Başkanı Mary Daly'nin konuşması izlenecek. Ayrıca ECB Başekonomisti Philip Lane'in TSİ 19.10'da, Fed yetkilisi Alberto Musalem'in ise 19.30'da yapacağı konuşmalar takip edilecek.