Savunma sanayisinde yerlilik artacak, küresel rekabet gücü yükselecek

ANKARA (AA) - ALİ ATAR - Savunma sanayisinde yürütülecek faaliyet ve projelerle yerlilik oranı artırılacak, milli yetkinliklerle küresel rekabet gücü yükseltilecek.

2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'nda, gelecek sene savunma ve havacılık sanayisindeki hedeflere, yürütülecek faaliyet ve projelere yer verildi.

Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) verilerine göre, savunma ve havacılık sektörünün cirosu son 23 yılda 25 kat artarak 25 milyar dolar seviyesine ulaştı, sektörün ihracatı ise 40 kat artış göstererek 10,1 milyar dolar seviyesine çıktı.

Savunma sanayisinde yerlileştirme çalışmaları da aralıksız devam etti. 2002'de yüzde 20 olan yerlilik oranı 2025 yılı itibarıyla yüzde 82,3'e ulaştı. AR-GE çalışmalarına ayrılan kaynak ise son dönemde 3 milyar doların üzerine çıktı, sektör AR-GE'nin ve inovasyonun lokomotifi oldu.

- SSB'nin proje hacmi 100 milyar doları aştı

İstihdam boyutunda bakıldığında, savunma sanayisinde toplam çalışan sayısı 100 binin üzerine çıktı. SSB tarafından yürütülen proje sayısı 1500'e yaklaştı. 2025'te ihale süreci devam eden projelerle birlikte proje hacmi 100 milyar doları geçti.

Söz konusu projeler yürütülürken savunma sanayisini dışa bağımlılığı asgari seviyeye indirecek şekilde güçlendirmek amacıyla hareket ediliyor.

Bu hedef doğrultusunda üstün teknik özellikleri haiz ürünleri içeren, farklı harekat ihtiyaçlarına ve görev alanlarına hitap edebilecek projelerin hayata geçirilmesine yönelik çalışmalara öncelik veriliyor, sektörel yetkinlikleri artırmak ve sürdürülebilirliği sağlamak üzere muhtelif destek mekanizmaları uygulanıyor.

Savunma sanayisi teknolojilerinde dönüşümü sağlama çalışmalarına hız kesmeden devam ediliyor, geleceğin teknolojilerine yönelik yatırımlar artıyor. Dünyanın hızla dönüşüm geçirdiği, pek çok alanda teknolojik olarak sıçrama kaydedilen bir dönemin içinden geçerken çığır açan teknolojilerde yol haritaları oluşturuluyor. Bu çerçevede kuantum, yapay zeka, otonom sistemler, hipersonik teknolojiler gibi derin teknolojilerde proje faaliyetleri yürütülüyor.

- Küresel rekabetçilik artırılacak

2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'na göre, savunma sanayisine yönelik izlenecek politikalarla Türkiye'nin savunma ve güvenlik ihtiyaçları, gelecek yıl da milli teknolojilerin ve yeteneklerin azami ölçüde kullanımı temin edilerek karşılanacak.

Savunma ve havacılık sanayisinin rekabetçiliği küresel ölçekte artırılacak, edinilen becerilerin sivil sektöre yayılımı sağlanarak ülke için önemli ekonomik değer üreten bir seviyeye ulaşılması amaçlanacak.

Bu doğrultuda, savunma ve güvenlik ihtiyaçlarında dışa bağımlılığı azami ölçüde ortadan kaldırmak amacıyla başta alt bileşenler olmak üzere yerli üretim yetkinlikleri geliştirilecek. Bunun için savunma, ana yurt güvenliği, havacılık ve uzay sanayi alanlarındaki yerli sanayi kuruluşlarının yatırımları ve nitelikli personel istihdamı desteklenecek.

- Yapay zekada 2 yeni AR-GE projesi başlatılacak

Kuantum teknolojileri, yapay zeka, otonom sistemler, hipersonik teknolojiler gibi derin ve çığır açan teknolojilerde askeri ve sivil kullanıma yönelik AR-GE ve ÜR-GE faaliyetleri desteklenecek.

Kuantum Teknoloji Yol Haritası doğrultusunda AR-GE projeleri yürütülecek. Yapay zekanın yatay teknoloji olarak kullanıldığı 8 AR-GE projesinin yürütme faaliyetlerine devam edilecek, 2 AR-GE projesi başlatılacak. Kuantum Teknolojileri Geliştirme Platformu Çerçeve Sözleşmesi kapsamında faaliyetler yapılacak. Biyoteknoloji alanında proje ve OTAĞ faaliyetleri yürütülecek. Otonom sistem teknolojileri alanında 3 AR-GE projesine devam edilecek.

- İnsan kaynağına yatırım

Sektörün artan nitelikli insan kaynağı ihtiyacını karşılamak amacıyla eğitim altyapısı güçlendirilecek, teknoloji yarışma ve programları yoluyla savunma sanayisine ilgi artırılacak.

Bu kapsamda, Yetkinlik Analiz ve Yönetim Programı ile Yetkinlik Etkileşim Programları yürütülecek. Ortaöğretim ve üniversite öğrencileri ile profesyonellere yönelik Yetkinlik Geliştirme Programları gerçekleştirilecek. Kurumsal Akademiler Birliği Platformu toplantı ve çalıştayları yapılacak.

Savunma Sanayii İstihdam Portalı (Savunma Kariyer), Dijital Tecrübe Aktarım Programı (Mentorus) ve Dijital Öğrenme Yönetim Programı'nın (Savunma Gelişim, Kariyer Gelişim) güçlendirilmesi için çalışmalar yapılacak. Uluslararası danışmanlık ve eğitim faaliyetleri yürütülecek. TEKNOFEST, IDEF 2027, Verimlilik ve Teknoloji Fuarı gibi fuar ve çalıştaylara katılım sağlanarak savunma sanayisine ilişkin bilgilendirme ve tanıtım yapılacak.

Savunma sanayisinde yüksek teknoloji geliştiren yenilik tabanlı girişimci firmaların sayısının artırılması ve büyük ölçekli firmaların yerli tedarik ekosistemlerini geliştirmesi ve girişimciliği desteklemesi sağlanacak. YETEN 2.0 Projesi ile koordineli olarak yerli ekosistemin geliştirilmesine yönelik alt yüklenici yönetimi çalışmaları sanayileşme süreçleriyle desteklenecek.

- İşbirlikleri güçlendirilecek

Türk savunma sanayisini küresel ölçekte rekabetçi bir konuma ulaştırmak amacıyla çalışmalar yürütülecek. 21 ülkeyle Savunma Sanayii İş Birliği Toplantısı icra edilecek.

2. NATO Kara Silahlanma Ana Grubu 130. Toplantısı Türkiye ev sahipliğinde gerçekleştirilecek. 15 uluslararası savunma ve güvenlik fuarına katılım sağlanacak.

Sektör paydaşları arasında işbirliğini güçlendirmeye yönelik platformlar oluşturulacak. İl buluşmaları ile teknopark, kümelenme ve organize sanayi bölgesi buluşmaları düzenlenecek.

- Siber güvenlikte SAYGEP Projesi hayata geçirilecek

Gerek savunma ve güvenlik gerekse sivil alanda siber güvenlik ihtiyaçları azami ölçüde yerli ve yetkin çözümlerle karşılanacak. Savunma alanı projelerinde yerli ürünlerin kullanımı ve geliştirilmesi desteklenerek siber güvenliğin yerli unsurlar üzerinden sağlanmasına yönelik çalışmalar yürütülecek. Siber güvenlik firmalarının yetkinliğinin artırılması için Siber Alan Yetkinlik Geliştirme ve Entegrasyon Platformu (SAYGEP) Projesi hayata geçirilecek.

Tüm bu faaliyetler sonunda 2027 yılında savunma sanayisinde yerlilik oranının yüzde 84'e, savunma ve havacılık ihracatının 11,5 milyar dolara, cirosunun 28 milyar dolara, istihdamının yaklaşık 138 bine yükselmesi hedefleniyor.