Norveç'in varlık fonunda savunma şirketlerine yatırım yasağı gevşeyebilir

Norveç'in 2,3 trilyon dolarlık devlet varlık fonunun etik yatırım kurallarında önerilen değişiklikler, fonun yıllardır yatırım yapamadığı bazı büyük ABD ve Avrupa savunma şirketlerinin yeniden portföye girmesinin önünü açabilir.

CNBC'nin haberine göre, yaklaşık 21,8 trilyon Norveç kronu büyüklüğündeki fon, dünyadaki halka açık şirketlerin yaklaşık yüzde 1,5'ine ortak durumda. Mevcut etik kurallar nedeniyle Airbus, BAE Systems, Boeing, BWX Technologies ve Lockheed Martin gibi nükleer silah üretimine katkıda bulunan şirketlere yatırım yapılamıyor.

Norveç hükümeti, 2025 Kasım ayında bazı İsrail ve ABD şirketlerinden çıkışların yarattığı tartışmaların ardından fonun etik ilkelerinin gözden geçirilmesini istemişti.

Nükleer silah kriteri korunacak ancak kapsam değişebilir

Bağımsız Gjedrem Komitesi, inceleme sonuçlarını Norveç Maliye Bakanlığı'na sundu. Komite, nükleer silah kriterinin korunmasını ancak kapsamının değiştirilmesini önerdi. Buna göre fonun, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması kapsamında nükleer silah sahibi ve Norveç'in müttefiki olan ülkelerde yerleşik şirketlere yatırım yapabilmesinin önü açılabilecek.

Bu değişiklik, nükleer silahlar için parça üreten bazı Avrupa ve ABD şirketlerinin yeniden yatırım yapılabilir hale gelmesini sağlayabilir.

Komite ayrıca Norveç'in kendi savunması için ihtiyaç duyduğu silahları üreten şirketlerin de yatırım kapsamına alınmasını önerdi. Silah üreticilerinin ürünlerinin uluslararası insancıl hukuka uygun şekilde kullanılıp kullanılmadığına yönelik değerlendirme şartının kaldırılması da tavsiyeler arasında yer aldı.

Fon zaten bazı savunma şirketlerinde hissedar

Norveç varlık fonu halihazırda bazı savunma şirketlerine yatırım yapabiliyor. Fonun Alman Rheinmetall'de yüzde 2,3, İtalyan Leonardo'da ise yüzde 1,5 payı bulunuyor.