Güne Başlarken Bilinmesi Gerekenler: Türkiye'de bütçe, ABD'de ÜFE verileri izlenecek

Küresel piyasalarda ABD'de beklentileri aşan enflasyon verisinin ardından Fed'in faiz artırımlarına ilişkin belirsizlik ve yapay zeka yatırımlarının finansmanına yönelik endişeler öne çıkıyor. TSMC'nin beklentileri aşan rekor karı teknoloji sektörünün gündeminde yer alırken, altın fiyatları dolar ve tahvil getirilerindeki gerilemeyle toparlanıyor.

Japonya'dan döviz piyasasına müdahale uyarısı gelirken, IMF Çin ekonomisindeki yavaşlama ve Asya'da artan enflasyon risklerine dikkat çekiyor. Yurt içinde eylül ayı merkezi yönetim bütçe dengesi ve TCMB rezerv verileri, yurt dışında ise ABD üretici enflasyonu, perakende satışlar ve haftalık işsizlik başvuruları takip edilecek.

Fed'de faiz artışı tartışmaları güçleniyor

Fed'in aralık ayında 50 baz puanlık faiz artırımı gündemde. Prestige Economics Başkanı Jason Schenker, Fed'in ekim toplantısını pas geçebileceğini ancak enflasyonun yeterince yavaşlamaması halinde aralık ayında 25 yerine 50 baz puanlık faiz artırımına gidebileceğini söyledi. Schenker'e göre böyle bir adım, 2027'nin ilk aylarında faiz artırımlarına ara verilmesini sağlayabilir.

ABD'de enflasyon baskıları yayılıyor. LPL Financial Başekonomisti Jeffrey Roach, fiyat baskılarının enerji dışındaki sektörlere yayılmasının Fed'in yüzde 2 enflasyon hedefine dönüşünü zorlaştırdığını belirtti. Piyasalarda 28 Ekim toplantısında 25 baz puanlık faiz artışı olasılığı yüzde 29 düzeyinde fiyatlanıyor.

Yüksek tahvil getirileri ekonomik büyümeyi zorlayabilir. New York Life Investment Management Stratejisti Julia Hermann, ABD ekonomisinin dayanıklılığının nötr faiz seviyesinin tahmin edilenden yüksek olabileceğine işaret ettiğini söyledi. Ancak tahvil getirilerindeki ilave yükselişlerin ekonomik büyüme üzerinde baskı oluşturabileceği uyarısında bulundu.

Teknoloji ve yapay zeka

TSMC'nin net karı yüzde 69 artarak rekor kırdı. Dünyanın en büyük gelişmiş yapay zeka çipi üreticisi TSMC, üçüncü çeyrekte 763,1 milyar Tayvan doları (23,59 milyar dolar) net kar açıkladı. Analistlerin 746,3 milyar Tayvan dolarlık beklentisini aşan şirket, üst üste altıncı çeyrekte rekor kar elde etti.

HSBC, yapay zeka finansmanında koşulların zorlaştığını bildirdi. HSBC Kurumsal ve Kurumsal Yatırım Bankacılığı Başkanı Michael Roberts, bankalar ve yatırımcıların büyük ölçekli yapay zeka projelerinde daha seçici davrandığını ve daha yüksek getiri talep ettiğini söyledi. PwC, yalnızca Asya'daki yapay zeka altyapı yatırımlarının 2050'ye kadar 8,2 trilyon dolara ulaşabileceğini tahmin ediyor.

Akıllı telefon pazarında tarihi daralma yaşandı. IDC'ye göre küresel akıllı telefon sevkiyatları üçüncü çeyrekte yüzde 22 azalarak kayıtlardaki en sert düşüşünü gerçekleştirdi. Bellek maliyetlerinin geçen yıldan bu yana yaklaşık yüzde 350 yükselmesi özellikle Çinli üreticileri olumsuz etkilerken, IDC pazarda toparlanmanın en erken 2028'de başlayabileceğini öngörüyor.

OpenAI'a sekiz ABD eyaletinden dava açıldı. Iowa, Kansas, Nebraska, Batı Virginia, Arkansas, Arizona, Idaho ve Montana, ChatGPT'nin çocuklara zarar verdiği ve ebeveynleri yanılttığı iddiasıyla OpenAI aleyhine dava açtı. Şirket, yaşa özel güvenlik önlemleri ve ebeveyn denetimlerini geliştirmeye devam ettiğini açıkladı.

Küresel ekonomi ve piyasalar

IMF, Çin'in büyüme tahminini yüzde 4,5'e yükseltti. IMF, Çin ekonomisinin 2026 büyüme beklentisini 0,1 puan artırmasına rağmen, büyümenin 2025'teki yüzde 5 seviyesinden yavaşlayacağını öngördü. Zayıf iç talep, gayrimenkul sektöründeki sorunlar ve yüksek enerji maliyetlerinin Çin ve bölge ekonomileri üzerinde baskı oluşturduğu belirtildi.

IMF'den Asya merkez bankalarına sıkılaşma uyarısı geldi. Fon, yapay zeka yatırımlarının talebi artırdığı ve petrol fiyatlarının enflasyona güçlü biçimde yansıdığı ekonomilerde ilave faiz artırımlarının gerekebileceğini bildirdi. Özellikle gelişmekte olan Asya ülkelerinde enflasyonun kalıcı hale gelme riskine dikkat çekildi.

Japonya, döviz piyasasına müdahale sinyali verdi. Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama, dolar/yen paritesinin 158,95 seviyesine yükselmesinin ardından gerekirse tereddüt etmeden harekete geçeceklerini söyledi. Katayama, ABD ve Japonya'nın temmuz ayındaki ortak döviz müdahalesinden bu yana tutumlarının değişmediğini vurguladı.

Ons altın 4.146 doların üzerine yükseldi. Spot altın, doların zayıflaması ve ABD tahvil getirilerinin gerilemesiyle yüzde 1 artışla 4.146,74 dolara çıktı. Teknik görünümde 4.162 dolar direnç, 4.128 dolar destek olarak izlenirken, yatırımcıların odağında Fed'in faiz patikası bulunuyor.

Jeopolitik gelişmeler

Rusya, Odessa'ya askeri malzeme taşıyan iki gemiyi vurduğunu açıkladı. Rusya Savunma Bakanlığı, Odessa Limanı'na askeri yük taşıdığı öne sürülen iki kuru yük gemisinin denizde vurulduğunu, İzmail Limanı altyapısının da İHA saldırılarında hasar gördüğünü bildirdi. Açıklamalar bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı.

Almanya'da AfD ve BSW'den Ukrayna yardımlarına karşı ortak adım geldi. Saksonya-Anhalt eyalet parlamentosunda iki parti, Berlin'in Ukrayna'ya askeri yardımlarını durdurmasını isteyen bağlayıcı olmayan önergeyi kabul etti. Karar, AfD ile BSW arasında eyalet yönetimine yönelik olası siyasi işbirliğini yeniden gündeme taşıdı.

Günün ekonomik veri ve açıklama takvimi

Yurt içinde bütçe ve rezervler izlenecek. Hazine ve Maliye Bakanlığının saat 11.00'de açıklayacağı eylül ayı merkezi yönetim bütçe dengesi, kamu maliyesinin görünümü açısından takip edilecek. TCMB'nin saat 14.30'da yayımlayacağı haftalık rezerv istatistikleri de piyasaların gündeminde olacak.

ABD'de veri akışı yoğunlaşacak. Saat 15.30'da açıklanacak üretici fiyatları ve perakende satış verileri, hem enflasyon baskılarının seyri hem de tüketici talebinin gücü açısından önem taşıyor. Aynı saatte gelecek işsizlik başvuruları ve bölgesel imalat endeksleri, Fed'in 27-28 Ekim toplantısı öncesinde ekonomik görünüme ilişkin yeni göstergeler sunacak.

Enerji piyasalarında stok verileri öne çıkacak. ABD'nin haftalık doğal gaz stokları 17.30'da, ham petrol ve petrol ürünleri stokları ise 19.00'da açıklanacak. Piyasada ham petrol stoklarının 200 bin varil artması beklenirken, açıklanacak rakamlar petrol fiyatlarının yönü açısından takip edilecek.

Günün ilerleyen saatlerinde İngiltere Merkez Bankası yetkililerinin açıklamaları, ABD'de Fed yetkilisi Beth Hammack'ın konuşması ve Fed bilanço verileri de para politikası beklentileri açısından izlenecek.