İngiltere Maliye Bakanı, bütçeye 36 milyar sterlin kaynak bulmak zorunda

İngiltere Maliye Bakanı John Healey'nin, 28 Ekim'de açıklayacağı ilk bütçesinde kamu hizmetlerini artan enflasyonun etkisinden korumak ve savunma harcamalarına ilişkin taahhütleri karşılamak için 36 milyar sterlinlik (47,6 milyar dolar) kaynak bulması gerektiği bildirildi.

Mali Araştırmalar Enstitüsü (IFS), İran savaşının yol açtığı enflasyon artışının önceki Maliye Bakanı Rachel Reeves döneminde hazırlanan vergi ve harcama planlarını geçersiz hale getirdiğini belirterek, mevcut politikaların değiştirilmeden sürdürülmesinin yatırımcılar tarafından güvenilir bulunmayabileceği uyarısında bulundu.

Vergilerde 36 milyar sterlinlik artış gerekebilir

IFS Direktörü Helen Miller, mevcut bütçe yaklaşımının sürdürülmesinin bazı kamu hizmetlerinin miktarında veya kalitesinde ciddi kesintileri kabul etmek anlamına geleceğini söyledi.

Enstitüye göre 36 milyar sterlinlik ek vergi geliri sağlanması, gelir vergisinin temel oranının 3 puan artırılmasına eşdeğer büyüklükte.

Başbakan Andy Burnham ve Maliye Bakanı Healey, yaşam maliyetlerini düşürmeyi hedeflerken temel vergi oranlarını artırmama taahhüdünü koruyacaklarını belirtiyor.

Ancak Reeves'in önceki iki bütçesinde toplam 60 milyar sterlini aşan vergi artışına gitmesi, yeni gelir kaynakları bulunmasını zorlaştırıyor.

Savunma harcamaları ve sosyal yardımlar baskı yaratıyor

Hükümet, savunma harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 3'üne ne zaman çıkarılacağını açıklama baskısıyla karşı karşıya.

Körfez'deki çatışmaların başlamasından bu yana kamu borçlanma maliyetlerinin keskin biçimde yükselmesi, artan sosyal yardım harcamalarının azaltılması yönündeki baskıyı da güçlendirdi.

IFS, yüksek enflasyonun ücret artışlarını ve gelir vergisi tahsilatını artıracağı yönündeki varsayımların resmi tahminlere yansıması halinde ek borç faizi ve enflasyona bağlı sosyal yardım maliyetlerinin büyük bölümünün dengelenebileceğini belirtti.

Mali hareket alanı 20 milyar sterline gerileyebilir

Bu senaryoda hükümetin 2029/2030 mali yılı için günlük kamu harcamalarına yönelik borçlanma ile vergi gelirleri arasındaki farkı esas alan mali hareket alanının, mart ayındaki 24 milyar sterlin tahmininden yaklaşık 20 milyar sterline gerilemesi bekleniyor.

Tarihsel ortalamalara göre düşük olan bu tutar, analistlerin 12 milyar sterlinlik tahmininin üzerinde bulunuyor.

Enflasyon ve büyüme tahminleri değişiyor

IFS raporunda enflasyonun bu yıl ortalama yüzde 3,1, 2027'de ise yüzde 3,0 olması öngörülüyor. Mart ayındaki resmi tahminler sırasıyla yüzde 2,3 ve yüzde 2,0 seviyesindeydi.

Ekonomik büyüme tahmininin bu yıl için yüzde 1,1'den yüzde 1,4'e yükseltilmesi, gelecek yıl için ise yüzde 1,6'dan yüzde 1,2'ye düşürülmesi bekleniyor.

Bütçe kararları 2027'ye ertelenebilir

Healey'nin, İran savaşının sona ermesi ve borçlanma maliyetlerinin düşmesi ihtimalini dikkate alarak kapsamlı mali değişiklikleri 2027'deki Harcama İncelemesi'ne erteleyebileceği belirtiliyor.

Ancak Miller, tahvil getirilerindeki yükseliş nedeniyle yatırımcıların böyle bir yaklaşımı kabul etmeyebileceğini belirterek, "Umudu temel stratejiniz haline getiremezsiniz" dedi.

Bu hafta Uluslararası Para Fonu'nun yıllık toplantılarına ilk kez katılacak Healey ise bütçe disiplinini ve jeopolitik şoklara karşı ekonomik dayanıklılığı güçlendirmeyi vurgulayacak.

Healey, uluslararası ortaklarla ticaretin devamlılığını sağlamak, aileleri ve işletmeleri desteklemek ve İngiltere ekonomisini daha güçlü hale getirmek için çalışacağını açıkladı.