Fon tasfiyesi teklifinde dikkat çeken maddeler: Para nasıl geri alınacak?
Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen 131 yatırım fonuna ilişkin özel kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunuldu. Teklif, yatırımcılara kişi başına 1 milyon TL'ye kadar ara ödeme yapılmasını, fon malvarlığından hukuka aykırı çıkarılan değerlerin geri kazanılmasını ve oluşan zararların sorumlulardan tahsil edilmesini öngörüyor. Düzenleme kapsamında kamu kaynakları kullanılmayacak.
Tasfiye süreci SPK denetiminde yürütülecek
Dokuz maddelik teklif, 17 Eylül 2026 tarihli kararlarla tasfiyesine hükmedilen ve kanunun yayımlandığı tarihte tasfiyesi tamamlanmamış yatırım fonlarını kapsıyor. Düzenleme, diğer yatırım fonları için genel veya sürekli bir tasfiye rejimi oluşturmayacak.
Tasfiye işlemleri SPK'nın gözetim ve denetiminde, Kurul tarafından görevlendirilen kuruluşlarca gerçekleştirilecek. SPK, fon varlıklarının değerlemesi, nakde çevrilmesi, hak sahiplerinin belirlenmesi, ara ve nihai ödemeler ile dağıtım sırasına ilişkin esasları belirleyecek.
Fon pay sahipliği, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Takasbank, TEFAS, portföy saklama ve dağıtım kuruluşlarının kayıtlarının karşılaştırılmasıyla tespit edilecek.
Ara ödeme üst sınırı 1 milyon TL
Teklifin dördüncü maddesine göre, fon varlıklarının tamamı nakde çevrilmeden yatırımcılara ara ödeme yapılabilecek.
SPK tarafından belirlenecek fonlarda, yatırımcının endeksleme uygulanmadan hesaplanan net yatırım tutarını aşmamak koşuluyla kişi başına en fazla 1 milyon TL ödeme öngörülüyor.
Para piyasası fonları dışındaki fonlarda ödeme, yatırımcının hesabındaki katılma paylarının bir önceki gün sonu itibarıyla hesaplanan toplam değerini aşamayacak.
Dağıtılabilir nakdin yetersiz olması halinde SPK, net yatırım tutarı en düşük yatırımcıdan başlayarak ödeme yapılmasına veya bütün yatırımcılar için asgari ara ödeme tutarı belirlenmesine karar verebilecek.
Ara ödeme karşılığında katılma payları iade edilmeyecek. Bu paylar nihai tasfiye aşamasında iade edilirken önceden yapılan ödemeler mahsup edilecek.
Net yatırım tutarı enflasyona göre hesaplanacak
Net yatırım tutarının belirlenmesinde yatırımcının fona yaptığı nakit giriş ve çıkışlar esas alınacak.
Bu tutarlar, tasfiye tarihine kadar TÜFE ve Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalaması kullanılarak güncellenecek. Fonlardan yapılan çıkışlar ise ilk giren ilk çıkar yöntemiyle mahsup edilecek.
Hesaplama MKK tarafından gerçekleştirilecek. Enflasyona göre güncellenmiş net yatırım tutarı, yatırımcının nihai alacağı yerine geçmeyecek; nakdin yetersiz olduğu aşamada ödeme ölçütü olarak kullanılacak.
Fon varlıkları Borsa dışında satılabilecek
Teklif, fon varlıklarının mümkün olan en yüksek ekonomik değerle nakde dönüştürülmesi amacıyla SPK'ya farklı satış yöntemlerine izin verme yetkisi tanıyor.
Borsa fiyatının gerçek ekonomik değeri yansıtmadığı veya olağan satış yöntemlerinin tasfiyeyi geciktirdiği durumlarda geri alım, hâkim ortağa satma hakkı, toptan satış, özel işlem bildirimi ve geçici farklı fiyat marjı uygulanabilecek.
SPK, tasfiye ile görevli kuruluşun talebi üzerine Borsa dışında satışa da onay verebilecek. Bu varlıkları satın alanların belirli bir süre Borsa'da satış yapmaları sınırlandırılabilecek.
Portföy yönetim şirketlerine ve sorumlulara tahsilat
Kanun teklifi, fon malvarlığından hukuka aykırı biçimde çıkarılan değerlerin geri kazanılması için özel hükümler içeriyor.
Mevzuata aykırı işlemlerin yanında, şeklen mevzuata uygun görünse bile fon yararına gerçek bir ekonomik amacı bulunmayan karşılıksız veya muvazaalı işlemler de kapsama alınacak.
Kredi, borç, avans, teminat, devir, temlik, alım-satım, repo ve ters repo yoluyla aktarılan değerlerden kaynaklanan zararlarda öncelikle fonun kurucusu veya yöneticisi portföy yönetim şirketi sorumlu tutulacak.
Buradan tahsilat yapılamaması halinde SPK tarafından sorumluluğu belirlenen gerçek ve tüzel kişiler ile birlikte hareket edenlerin şahsi sorumluluğuna gidilebilecek. Görevden ayrılmış olmak, geçmiş işlemlerden kaynaklanan sorumluluğu ortadan kaldırmayacak.
TMSF takip ve tahsil işlemlerini üstlenecek
SPK, fon bazında zarar veya kayıp tutarlarını ve sorumluları belirleyerek Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) bildirecek.
TMSF, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve ilgili Bankacılık Kanunu hükümleri kapsamında takip ve tahsil işlemlerini yürütecek.
Ceza soruşturması kapsamında elkonulan ve fona doğrudan iadesi hukuken mümkün olan para ile sermaye piyasası araçları, yetkili mercilerin kararıyla ilgili fona veya geri kazanım hesabına aktarılabilecek.
Doğrudan devredilemeyen malvarlıklarında TMSF kayyım olarak atanabilecek ve dava sonucunu beklemeden satış veya tasfiye işlemlerini gerçekleştirebilecek.
Müsadere edilen varlıklar Hazineye aktarılmayacak
Yargılama sonunda müsaderesine karar verilen değerlerin fon malvarlığından çıktığının veya fon zararının karşılığı olduğunun mahkemece belirlenmesi halinde, söz konusu varlıklar Hazineye gelir kaydedilmeyecek.
Bu değerler ilgili fona, tasfiye tamamlanmışsa geri kazanım hesabına aktarılacak.
TMSF bünyesinde her fon için ayrı geri kazanım alt hesabı oluşturulacak. Hesaplardaki tutarlar başka amaçla kullanılamayacak, teminat gösterilemeyecek ve kamu alacakları için dahi haczedilemeyecek.
Tasfiye tamamlandıktan sonra geri kazanılan tutarlar, Yatırımcı Tazmin Merkezi aracılığıyla fon pay sahiplerine katılma payı sahipliği oranında dağıtılacak.
Olağan dışı kazançlar için gönüllü iade
Teklifte, gerçeğe aykırı değerler üzerinden fondan çıkış yaparak olağan getirinin üzerinde kazanç elde edenlerin fazla tutarları gönüllü olarak iade edebilmesine imkân sağlanıyor.
Emsal getiri hesaplamasında benzer yatırım stratejisine sahip fonların performansı dikkate alınacak. Tasfiye kapsamındaki fonların getirileri hesaplamaya dahil edilmeyecek.
Fiyatları gerçeğe aykırı oluştuğu SPK tarafından belirlenen paylardan elde edilen olağan dışı kazançlar da ilgili endeks veya objektif piyasa ölçütlerine göre hesaplanarak gönüllü biçimde iade edilebilecek.
Gönüllü iade, hukuki veya cezai sorumluluğu ortadan kaldırmayacak; tek başına borç ya da sorumluluk kabulü anlamına gelmeyecek.
Piyasa suistimalinde bulunanlara ödeme engeli
Sermaye Piyasası Kanunu'nun 104, 106 veya 107'nci maddelerindeki fiilleri işlediği ya da bunlara birlikte hareket ederek katıldığı SPK tarafından tespit edilen kişi ve kurumlara, düzenleme kapsamındaki tasfiye ve geri kazanım hesaplarından ödeme yapılmayacak.
Teklifin genel gerekçesinde, bütün ödemelerin fonların mevcut malvarlıkları ile geri kazanılan, tahsil edilen veya iade edilen tutarlardan karşılanacağı belirtildi.
Kanun teklifinin, 17 Eylül 2026 tarihinden geçerli olmak üzere yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
KANUN TEKLİFİ TAM METNİ:
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.