IMF: Tokenizasyonun büyümesi için hukuki netlik ve ortak altyapı gerekiyor

Uluslararası Para Fonu (IMF), finansal piyasalarda tokenizasyonun daha hızlı işlemler, daha düşük maliyetler ve daha geniş erişim potansiyeli taşıdığını ancak mevcut pazarın hâlâ küçük, parçalı ve görece likit olmayan bir yapıda bulunduğunu belirtti. IMF'ye göre tokenizasyonun ölçek kazanabilmesi için hukuki ve düzenleyici netlik, platformlar arasında birlikte çalışabilirlik ve güvenli mutabakat varlıkları gerekiyor.

Tokenize repo işlemleri günlük 300-350 milyar dolar

IMF'nin Küresel Finansal İstikrar Raporu kapsamında yayımlanan analizine göre tokenize piyasalardaki faaliyetin büyük bölümü repo işlemlerinde yoğunlaşıyor. Tokenize repo işlemlerinin günlük ortalama hacmi 300-350 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.

Kredi, para piyasası fonları ve hisse senetleri dahil diğer tokenize varlıkların işlem hacmi ise yaklaşık 65 milyar dolar düzeyinde.

Bu rakamlar hızlı büyümeye rağmen geleneksel piyasalarla karşılaştırıldığında sınırlı kalıyor. ABD repo piyasasının günlük işlem hacmi yaklaşık 13 trilyon dolar, küresel sermaye piyasalarının toplam büyüklüğü ise yaklaşık 300 trilyon dolar seviyesinde.

Büyümenin önünde dört temel engel var

IMF, tokenizasyonun daha hızlı büyümesini sınırlayan dört ana unsurun hukuki kesinlik, düzenleyici netlik, birlikte çalışabilirlik ve uygun mutabakat varlıklarının bulunması olduğunu belirtti.

Yatırımcıların tokenize varlıkların uygulanabilir hukuki hakları temsil ettiğinden emin olması, düzenleyicilerin mevcut kuralların yeni teknolojilere nasıl uygulanacağını açıklığa kavuşturması, platformların birbirleriyle bağlantılı hale gelmesi ve işlemlerin güvenli ve geniş kabul gören para biçimleriyle sonuçlandırılması gerektiği ifade edildi.

Tokenize hisse işlemlerinin yüzde 80'i bir paydan küçük

IMF'nin analizine göre tokenize piyasalardaki işlemlerin yarısından fazlası geleneksel piyasa saatlerinin dışında gerçekleştiriliyor. Bu durum yatırımcıların 24 saat kesintisiz işlem imkanına talep gösterdiğine işaret ediyor.

Parçalı sahiplik de yoğun biçimde kullanılıyor. Analiz edilen tokenize hisse işlemlerinin yaklaşık yüzde 80'i bir paydan daha küçük büyüklüklerde gerçekleşti.

Tokenize hisse senetlerindeki gece getirilerinin geleneksel piyasalar açıldıktan kısa süre sonra fiyatlara yansıdığı da belirtildi.

Likidite düşük, oynaklık daha yüksek

IMF, tokenize piyasaların mevcut durumda geleneksel muadillerine göre daha düşük likiditeye ve daha yüksek oynaklığa sahip olduğunu belirtti.

Birden fazla ağ, platform ve işlem ortamına yayılan parçalı yapı fiyat oluşumunu zorlaştırırken, birlikte çalışabilirlik ve ortak mutabakat araçlarının bulunmaması da tokenizasyonun ağ etkisinden yararlanmasını sınırlıyor.

Büyüme finansal riskleri de artırabilir

IMF'ye göre tokenize piyasaların büyümesi verimlilik avantajlarını artırabileceği gibi finansal istikrara yönelik yeni risk kanalları da oluşturabilir. Daha yüksek bağlantılılık ve kaldıraç, zorunlu satışlar, likidite kaçışları ve bulaşma risklerini güçlendirebilir.

Geleneksel piyasalardaki mesajlaşma, işlem, gecikmeli mutabakat ve mutabakat sonrası kontrol süreçlerinin maliyet yarattığı ancak aynı zamanda likidite yönetimi ve güvenlik açısından tampon işlevi gördüğü belirtildi.

IMF'den teknoloji-nötr düzenleme çağrısı

IMF, politika yapıcıların teknoloji-nötr bir yaklaşım benimsemesi gerektiğini belirtti. Ülkelerin tokenize varlıklara bağlı hukuki hakları netleştirmesi, benzer faaliyetleri kullanılan teknolojiden bağımsız olarak tutarlı biçimde düzenlemesi ve tokenize platformlarla geleneksel finansal sistemler arasında birlikte çalışabilirliği desteklemesi gerektiği ifade edildi.

IMF, tokenizasyonun finansı dönüştürme potansiyeline sahip olduğunu ancak geleceğinin teknolojik imkanlardan çok piyasa derinliği, güven ve sağlam koruma mekanizmaları oluşturacak politikalara bağlı olacağını vurguladı.