Dünya Bankası: Avrupa ve Orta Asya'da büyüme 2026'da yavaşlayacak

Dünya Bankası, yüksek enerji fiyatları, artan belirsizlik ve ticaret ortaklarındaki daha zayıf ekonomik büyümenin etkisiyle Avrupa ve Orta Asya bölgesinde büyümenin 2025'teki yüzde 2,6'dan 2026'da yüzde 2,2'ye gerilemesini bekliyor.

Dünya Bankası'nın yayımladığı "Avrupa ve Orta Asya Ekonomik Güncellemesi" raporuna göre, yavaşlama bölge geneline yayılırken, bölge üretiminin yaklaşık yüzde 40'ını oluşturan Rusya hariç tutulduğunda büyümenin 2025'teki yüzde 3,7'den 2026'da yüzde 3'e düşmesi öngörülüyor.

Orta Asya en hızlı büyüyen alt bölge

Raporda, gelişmekte olan bölge ekonomilerinin düşük enerji yoğunluğu, hükümet politikaları ve güçlü iç talep sayesinde direnç göstermeyi sürdürdüğü belirtildi.

Orta Asya'nın 2026'da yüzde 5,8 büyümeyle en hızlı büyüyen alt bölge olmaya devam etmesi bekleniyor. Kırgızistan için büyüme tahmini yüzde 9,6, Özbekistan için yüzde 7,9 olarak verildi.

Batı Balkanlar'da büyümenin 2025'teki yüzde 2,6'dan 2026'da yüzde 3,1'e yükselmesi, Polonya'da ise yüzde 3,6 seviyesinde kalması bekleniyor.

Ukrayna ekonomisindeki büyümenin ise kritik altyapıya yönelik artan hasar ve ihracattaki aksaklıklar nedeniyle yüzde 1,2'ye yavaşlayacağı tahmin ediliyor.

Yüksek enerji fiyatları enflasyonu yukarıda tutuyor

Dünya Bankası, yüksek enerji fiyatlarının enflasyonu yüksek tutmaya devam ettiğini, Avrupa Birliği'ndeki zayıf büyüme ve diğer ülkelerden artan rekabetin ise özellikle otomotiv tedarik zincirlerinde ihracat ve sanayi faaliyetini baskıladığını belirtti.

Ticarette yeni aksaklıklar, Ukrayna'daki çatışmaların sürmesi, enerji, taşımacılık ve gübre maliyetlerindeki ek artışlar, daha sıkı küresel finansman koşulları, ana ticaret ortaklarında daha zayıf büyüme ve aşırı hava olayları başlıca aşağı yönlü riskler olarak sıralandı.

Yapay zekaya maruz kalan çalışanların oranı yüzde 20 civarında

Raporda yapay zekanın bölgede hızlı biçimde yayılmaya başladığı ancak ekonomilerin bu teknolojiyi henüz tam olarak absorbe edemediği belirtildi.

Yaklaşık her beş çalışandan birinin yapay zekadan anlamlı ölçüde etkilenebilecek işlerde çalıştığı, bu grubun ağırlıklı olarak genç ve yüksek eğitimli kişilerden oluştuğu kaydedildi. Buna karşılık şirketlerin yüzde 10'undan azının yapay zeka kullandığı ve kullanımın çoğunlukla temel görevlerle sınırlı kaldığı belirtildi.

Dünya Bankası: Asıl risk yapay zekanın çok az kullanılması

Dünya Bankası Avrupa ve Orta Asya Başekonomisti Ivailo Izvorski, özel sektörün yapay zekanın benimsenmesi ve inovasyonun temel motoru olması gerektiğini belirterek, önümüzdeki on yıldaki temel riskin teknolojinin aşırı kullanılması değil, bölgede yeterince benimsenmemesi ve uyum sağlanamaması olduğunu söyledi.

Raporda, yapay zekanın mevcut sektörlerde verimliliği artırmanın yanı sıra yeni ürünler, hizmetler, meslekler ve sektörler yaratabileceği ifade edildi. Bunun için becerilerin geliştirilmesi ve çok daha yüksek miktarda özel sermaye girişinin gerekli olduğu vurgulandı.