ANALİZ- Günün Piyasa Haritası (Trive Yatırım)

Ekime, uzun vadeli ABD getirilerinin son yirmi yıla yakın sürenin zirvesinde kalmaya devam ettiği ancak Fed'in ekimde yeniden faiz artıracağı beklentisinin belirgin şekilde zayıfladığı bir tabloyla giriliyor. Ağustos ayı çekirdek PCE verisinin aylık bazda %0,2 ile sınırlı kalması, haftanın başında %70'e yaklaşan ekim artırımı olasılığını %34 civarına indirdi. Buna karşın Minneapolis Fed Başkanı Kashkari'nin enflasyonun hala çok yüksek olduğunu ve son verilerin bu tabloyu değiştirmediğini vurgulaması, sıkılaştırma döngüsünün tamamen fiyatlardan çıkmasını engelliyor. Teknoloji cephesinde ise Micron'un hem çeyrek sonuçlarında hem de bir sonraki çeyrek gelir beklentisinde piyasa tahminlerini aşması, yapay zeka altyapısına yönelik bellek talebinin ivme kaybetmediğini teyit etti ve Asya seansında Nasdaq vadelilerine destek verdi. Altının eylülü %6 kayıpla kapatması ve doların euro karşısında yılın zirvesine yakın seyretmesi, faiz kanalının varlık fiyatlaması üzerindeki baskın rolünü bir kez daha gösterdi.

Yurt içinde fon soruşturmasının ekonomik ayağı somut adımlarla netleşmeye başladı. SPK'nın tasfiyedeki fonlarda ara ödeme kararı ile BDDK'nın beş finansal kuruluşun yönetimini TMSF'ye devretmesi aynı gün açıklanırken, BIST 100 eylülün son işlem gününü de %2,79 kayıpla kapatarak uzun vadeli yükselen trendinin altına sarktı.

Güne ABD vadelilerinin artıda başlaması olumlu bir dış zemin sunsa da, Borsa İstanbul'da fiyatlamanın yönünü ara ödeme sürecinin uygulamaya ne hızla geçeceği ve soruşturmanın 26 hisseye uzanan kapsamının nasıl ilerleyeceği belirleyecek. Benzindeki ÖTV artışının pompa fiyatlarına bugünden itibaren yansıması ekim enflasyonu açısından izlenirken, cuma günü açıklanacak ABD tarım dışı istihdam verisi küresel faiz fiyatlamasının bir sonraki sınavı olacak.

Micron Bilançosu ve Veri Merkezi Gündemi

Micron, dördüncü çeyrekte hisse başına 33,42 dolar kar ve 54,23 milyar dolar gelir açıklayarak sırasıyla 31,83 dolar ve 51,49 milyar dolar seviyesindeki piyasa beklentilerini aştı. Bir yıl önceki aynı çeyrekte hisse başına karın 3,03 dolar, gelirin ise 11,31 milyar dolar olduğu düşünüldüğünde, yapay zeka işlemcilerinde kullanılan yüksek bant genişlikli bellek talebinin şirketin ölçeğini kısa sürede nasıl dönüştürdüğü açıkça görülüyor. Şirket bir sonraki çeyrek için 60 ile 63 milyar dolar arasında gelir öngörürken, piyasa beklentisi 56,77 milyar dolar civarındaydı.

Hissenin yılbaşından bu yana yaklaşık %275 değer kazanmış olması beklentilerin yüksek olduğunu gösterse de, açıklanan rehberlik çarpan baskısını kazanç büyümesiyle karşılayabilecek güçte. Öte yandan artan bellek maliyetlerinin tüketici elektroniği üreticilerini fiyat artışına zorlaması, bu döngünün sektör içinde kazanan ve kaybedenleri ayrıştırdığına işaret ediyor. Washington'da ise veri merkezlerinin yarattığı elektrik maliyetlerini bu tesislere yüklemeyi amaçlayan yasa teklifi, gereken 60 oyun altında kalarak Senato'dan geçemedi. Ara seçimler öncesinde düzenleme riskinin ertelenmesi kısa vadede sektör için olumlu okunabilir, ancak maliyet tartışmasının seçim kampanyalarının merkezine taşınması orta vadede belirsizliği canlı tutuyor.

Fed Beklentilerinde Yeniden Fiyatlama

Ağustos ayında çekirdek PCE fiyat endeksi aylık %0,2 artarken bir önceki ayın verisi de aşağı yönlü revize edildi. Aynı dönemde tüketici harcamalarının bir yılı aşkın sürenin en hızlı artışını kaydetmesi, ekonominin yüksek faize dayanabildiği görüşünü destekledi ve uzun vadeli getirileri yüksek seviyelerde tuttu. Kashkari, eylülde %3,75 ile %4 aralığına çekilen politika faizinin ekonominin seyrine bağlı olarak yeniden artırılmasını beklediğini belirtti. Piyasaların politikanın daha da sıkılaşması gerekebileceğine işaret ettiğini, bu sinyali dikkate aldığını ancak körü körüne takip etmeyeceğini söyledi. Önceki seansta Dow Jones %0,86, S&P 500 %0,25 gerilerken Nasdaq Bileşik %0,24 yükseldi ve 10 yıllık getiri %5,29'da kaldı. Bu sabah S&P 500 vadelileri %0,44, Nasdaq vadelileri %0,78 artıda.

Altında Eylül Kaybı

Altın eylülü %6 kayıpla haziran ayından bu yana en sert aylık düşüşüyle kapattı. Fed'in 2023'ten bu yana ilk kez faiz artırması ve yükselen tahvil getirileri, getiri sağlamayan varlığı tutmanın fırsat maliyetini artırdı. Ons altın bu sabah %0,1 düşüşle 4.152,55 dolarda, gümüş 60,42 dolarda yatay seyrediyor ve ekim artırımı ihtimalinin gerilemesi şimdilik yalnızca sınırlı bir nefes alanı sağlıyor.

ECB Başkanı Lagarde'ın Görev Süresi

ECB Başkanı Lagarde, Ekim 2027'de dolacak görev süresinden birkaç ay önce ayrılma ihtimalini dışlamadığını ancak henüz somut bir karar açıklamadığını belirtti. Fransa'da cumhurbaşkanlığı adaylığını iyi bir fikir olarak görmediğini ifade eden Lagarde, ülkenin borcunun net bir kontrol planı olmadan GSYH'nin %120'sine yaklaşmasını tehlikeli bulduğunu vurguladı. Avrupa finansal sisteminin geçmiş krizlere göre çok daha dayanıklı olduğu değerlendirmesi ise politika sürekliliği açısından piyasayı rahatlatan bir mesaj. Euro, eylülde dolar karşısında yaklaşık %2,5 değer kaybederek Mayıs 2025'ten bu yana en düşük seviyeyi gördü ve Fransa kaynaklı mali riskler ile liderlik takvimine ilişkin belirsizlik, ortak para birimi üzerinde ilave bir risk primi unsuru olarak izlenecek.

Fon Tasfiyesi ve TMSF Devirleri

SPK, Tera, Pusula, Atlas ve Hedef Portföy tarafından kurulan ve tasfiye sürecindeki fonların yatırımcılarına nihai tasfiye beklenmeden ara ödeme yapılmasına karar verdi. Mutabakatı tamamlanan yatırımcılar için MKK'nın hesaplayacağı net yatırım tutarı 1 milyon TL'nin altındaysa tamamı, üzerindeyse en fazla 1 milyon TL ödenecek ve uygulama para piyasası fonlarından başlayacak. A1 Capital, Bulls ve Pardus Portföy'ün fonlarında ise tasfiye yine para piyasası fonlarıyla ve yatırımcı sayısı en yüksek fondan başlayarak yürütülecek, tasfiye kapsamı dışında kalan ve 17 Eylül'den bu yana işleme kapalı fonlar süreç tamamlandıktan sonra yeniden işleme açılabilecek.

Bununla birlikte düzenleyici adımlar finans sektörüne de genişledi. BDDK, Destek Yatırım Bankası, Hedef Yatırım Bankası, Tera Yatırım Bankası, Destek Finans Faktoring ve Tera Finans Faktoring'in yönetimlerini TMSF'ye devrederken, SPK da Tera Yatırım Menkul Değerler'in sermaye piyasası faaliyetlerini 30 Eylül akşamı itibarıyla geçici olarak durdurdu. Adalet Bakanı Gürlek ise beşinci dalgaya ulaşan soruşturmanın mevcut fonlarla sınırlı olmadığını, manipülatif işlemlere konu olduğu değerlendirilen 26 hissedeki hareketlerin ve kısa sürede olağan dışı kazanç sağlayan hesapların da incelendiğini açıkladı. Ara ödeme kararı küçük yatırımcı tarafında likidite endişesini hafifletebilir, ancak soruşturmanın hangi hisselere uzandığı netleşmeden borsa genelinde risk priminin hızla gerilemesi beklenmemeli.

Benzinde Kademeli ÖTV Geçişi

Eşel mobil sistemi bugün itibarıyla sona ererken benzinde ÖTV, ağustosta motorinde uygulanan modele benzer şekilde kademeli olarak eski seviyesine döndürülecek. Litre başına ÖTV ekimde 7,90 TL, kasımda 11,36 TL, aralıkta ise eşel mobil öncesi seviye olan 14,8277 TL olarak uygulanacak. Bu düzenlemeyle benzin pompa fiyatına bugün tek seferde beklenen yaklaşık 12,47 TL yerine 4,15 TL civarında artış yansırken, LPG'de eşel mobil öncesi sisteme dönülmesiyle otogaz fiyatında yaklaşık 1,48 TL artış bekleniyor. Kademeli geçiş fiyat şokunu yayarak manşet enflasyon üzerindeki tek seferlik etkiyi sınırlıyor, ancak artışların üç aya bölünmesi yılın son çeyreğinde enerji kalemini enflasyon üzerinde kalıcı bir yukarı yönlü baskı unsuru haline getiriyor.

Ağustos Dış Ticaret Verileri

TÜİK ve Ticaret Bakanlığı verilerine göre ihracat ağustosta yıllık %8,1 artışla 23,47 milyar dolara, ithalat %10,5 yükselişle 28,71 milyar dolara çıktı. İthalattaki daha hızlı artış dış ticaret açığını yıllık %22,3 genişleterek 5,24 milyar dolara taşıdı ve ihracatın ithalatı karşılama oranı %83,5'ten %81,7'ye geriledi. Buna karşın enerji ve parasal olmayan altın hariç açığın 1,09 milyar dolarla sınırlı kalması ve bu kalemlerde karşılama oranının %95 olması, açıktaki genişlemenin büyük ölçüde enerji faturasından kaynaklandığını gösteriyor. Ocak ile ağustos arasında toplam açık %9,3 artışla 65,79 milyar dolara ulaştı. Yüksek seyreden petrol fiyatları ile benzindeki vergi ayarlaması birlikte değerlendirildiğinde, cari denge ve dezenflasyon hedefleri açısından enerji kaleminin önümüzdeki aylarda da belirleyici olmaya devam edeceği anlaşılıyor.

Borsa İstanbul Kapanış ve Teknik Görünüm

BIST 100 eylülün son işlem gününü %2,79 düşüşle 11.947,18 puandan tamamladı, gün içinde 11.926,04 puana kadar geriledi. Son üç seansın en yüksek hacmi olan yaklaşık 150,5 milyar TL'lik işlem eşliğinde tüm piyasada 503 hisse değer kaybederken yalnızca 111 hisse yükseldi. Endeks eylül ayını 31 Ağustos kapanışına göre yaklaşık %16,7 kayıpla kapattı. Teknik tarafta 11.975 puandaki uzun vadeli yükselen trend kapanış bazında aşağı kırıldı ve bu seviye artık ilk direnç konumunda. Endeks 11.975'in altında kaldığı sürece satış baskısının bir sonraki ana destek olan 11.600 puana doğru uzama riski bulunuyor. Olası bir toparlanmada ise önce trend çizgisinin yeniden geri alınması, ardından 377 günlük üssel hareketli ortalamanın bulunduğu 12.390 ve 12.620 puandaki ara direnç izlenecek.

Özetle

Ekime çekirdek PCE'nin aylık %0,2 ile sınırlı kalmasıyla Fed'in ekim artırımı olasılığının %34 civarına gerilediği, ancak Kashkari'nin enflasyonun hala çok yüksek olduğunu vurgulamasıyla sıkılaştırma riskinin tamamen ortadan kalkmadığı bir zeminde girilirken, Micron'un beklentileri aşan sonuçları ve güçlü gelir rehberliği yapay zeka kaynaklı bellek talebinin sürdüğünü teyit etti, veri merkezi maliyetlerine yönelik düzenleme ise Senato'da takıldı. Altın eylülü %6 kayıpla kapatırken, Lagarde'ın görev süresinden erken ayrılma ihtimalini dışlamaması ve Fransa'ya ilişkin mali uyarıları euro üzerindeki baskıya yeni bir unsur ekledi. Yurt içinde SPK'nın ara ödeme kararı, BDDK'nın beş kuruluşu TMSF'ye devretmesi ve soruşturmanın 26 hisseye uzanması fon sürecini yeni bir aşamaya taşıdı. Benzinde kademeli ÖTV geçişiyle pompa fiyatlarına bugün yaklaşık 4,15 TL'lik artış yansırken, ağustosta dış ticaret açığının enerji kaynaklı olarak %22,3 genişlemesi enerji kaleminin hem enflasyon hem de cari denge açısından belirleyiciliğini koruduğunu gösterdi. Eylülü yaklaşık %16,7 kayıpla tamamlayan BIST 100'de 11.975 puandaki trend desteğinin kırılmasıyla 11.600 seviyesi öne çıkarken, toparlanma için önce trend çizgisinin yeniden geri alınması gerekiyor.

Raporun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.