Güne Başlarken Bilinmesi Gerekenler: SPK'dan fon tasfiyesinde yeni açıklama, petrol yükseldi, altın sert düştü

Yeni haftanın ilk işlem gününde küresel piyasaların odağında Hürmüz Boğazı'ndaki diplomatik çıkmaz, yükselen petrol fiyatlarının enflasyona etkisi ve Fed'in faiz artışı beklentileri bulunuyor. Yurt içinde ise SPK'nın tasfiyeye alınan fonlara ilişkin yeni açıklaması, sermaye piyasalarında günün önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.

Petrol Hürmüz çıkmazıyla yükseldi

İran'ın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için öne sürdüğü şartları yumuşatmayacağını açıklaması petrol fiyatlarını yukarı taşıdı. Brent petrol 107 dolar civarına yükselirken, WTI 94 doların üzerine çıktı. ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın teklifini reddettiği bildirilirken, Trump görüşmelerin bu hafta yeniden başlamasını beklediğini söyledi. 

Yüksek petrol fiyatları küresel enflasyon görünümüne ilişkin endişeleri artırırken, tahvil faizleri ve merkez bankalarının daha sıkı para politikası uygulayabileceği beklentileri de güçleniyor.

Altın yüzde 2'den fazla geriledi

Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon kaygılarını artırması ve Fed'den yeni faiz artışı beklentilerini desteklemesi altını sert şekilde aşağı çekti. Spot altın yüzde 2,1 düşüşle ons başına 4.198,10 dolara kadar gerilerken, teknik olarak 4.194 dolar desteği izleniyor.

Piyasalarda Fed'in ekim toplantısında faiz artırması ihtimali yaklaşık yüzde 65-68 seviyesinde fiyatlanıyor. Bu hafta açıklanacak ABD istihdam ve enflasyon verileri, tahvil faizleri ve altının yönü açısından yakından takip edilecek. 

SPK: 17 Eylül'de verilen fon emirlerinin tamamı iptal edildi

SPK, tasfiyeye alınan fonlara ilişkin yeni açıklamasında, 17 Eylül 2026 tarihinde TEFAS'a iletilen tüm alım ve satım talimatlarının iptal edildiğini bildirdi. Böylece 2026/61 sayılı bültende daha önce belirtilen saat 13.30 sınırına rağmen, 17 Eylül saat 13.30'dan önce verilen emirler de gerçekleştirilmeyecek. 

İptal edilen emirlerin sahiplerine tasfiye bakiyesinden, fondaki katılma payı sahipliği oranında ödeme yapılacak. Yalnızca 16 Eylül ve öncesinde TEFAS'a iletilen emirler olağan işleyişe dahil edilirken, bu tarihlerde verilmiş ancak fonun temerrüdü veya fiyat açıklamaması nedeniyle gerçekleşmeyen talimatlar da tasfiye kapsamında olacak. 

Sermaye piyasası soruşturmasında 45 şirket ve 19 fonda tedbir kaldırıldı

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının sermaye piyasası işlemlerine ilişkin soruşturması kapsamında 45 şirket ve 19 fon üzerindeki mal varlığı ve dondurma tedbirlerinin kaldırılmasına karar verildi. Kararın SPK ve ilgili kurumların yeni değerlendirme ve bildirimleri doğrultusunda alındığı belirtildi.

Tedbiri kaldırılanlar arasında Tera, Pusula, Astor Enerji, Ulusoy Un, Türkiye Sigorta ve Alfa Solar Enerji gibi şirketlerin yanı sıra Tera, Pusula ve Hedef Portföy bünyesindeki çeşitli fonlar bulunuyor.

ABD dizel ihracat yasağını değerlendiriyor

Trump, ABD'de yüksek dizel fiyatlarını düşürmek amacıyla dizel ihracatının yasaklanması seçeneğinin "çok ciddi" biçimde değerlendirildiğini söyledi. ABD'nin dizel ihracatı küresel arz sorunlarının etkisiyle geçen ay haftalık yaklaşık 2 milyon varille rekor seviyeye çıkmıştı.

Goldman Sachs, olası bir yasağın ilk aşamada ABD'de dizel fiyatlarını düşürebileceğini ancak depolama kapasitesi doldukça rafineri üretimini azaltarak benzin fiyatlarını yükseltebileceğini değerlendiriyor.

ABD-Çin ticaret ateşkesi 10 Ocak'a uzatıldı

Çin, ABD ile ticaret ateşkesinin iki ay daha uzatılarak 10 Ocak'a kadar devam edeceğini açıkladı. Taraflar yaklaşık 30'ar milyar dolarlık ürün grubunda karşılıklı tarife indirimi, yatırımlar, tarım ve yapay zeka alanlarında düzenli görüşmeler yürütme konusunda uzlaştı.

Tarife indiriminin ABD tarafında oyuncak, spor ekipmanı ve ev ürünlerini; Çin tarafında ise et, süt ürünleri, tahıllar, kömür, kereste ve tıbbi ekipmanı kapsaması planlanıyor.

Çin ABD tarım ürünlerinde tarifeleri düşürüyor, soya fasulyesi listede yok

Çin, ABD'den ithal edilen mısır, buğday, sorgum, et, süt ürünleri, bitkisel yağlar ve küspe ürünlerinde tarifeleri düşürmeye hazırlanıyor. Buna karşılık ABD soya fasulyesi tarife indiriminin dışında tutuldu ve ilave yüzde 10 vergi uygulanmaya devam edecek.

Çinli kamu şirketleri Sinograin ve COFCO'nun 12 milyon tonun üzerinde ABD soya fasulyesi satın aldığı belirtilirken, soya ticaretinin iki ülke arasındaki görüşmelerde ayrı bir başlık olarak kalması bekleniyor.

Çin'de sanayi kâr artışı yüzde 4,2'ye yavaşladı

Çin'de sanayi şirketlerinin kârı ağustosta yıllık yüzde 4,2 arttı; temmuzdaki artış yüzde 11,2 seviyesindeydi. Ocak-Ağustos dönemindeki kâr artışı yüzde 15,7 olurken, elektronik sektöründe kârlar yüzde 110 arttı ve toplam yükselişin yaklaşık üçte ikisini sağladı.

Zayıf iç talep ve bazı sektörlerdeki kapasite fazlası şirketlerin fiyatlama gücünü baskılarken, Çin yönetimi kapsamlı yeni teşviklerden ziyade aşırı kapasite ve sert fiyat rekabetini azaltmaya odaklanıyor.

Küresel fonlar Çin'de dört yıllık düşük ağırlık pozisyonunu sonlandırdı

Bank of America'nın yaklaşık 2 bin 800 küresel fonu kapsayan analizine göre aktif fonlar, Çin hisselerinde dört yıl süren düşük ağırlık pozisyonunun ardından haziran ayından itibaren gösterge endekse nötr ağırlığa geçti. Analizdeki fonlar Çin hisselerinde toplam 562 milyar dolar yönetiyor.

Yapay zeka bağlantılı sektörlerde iyileşen kârlar ve görece düşük değerlemeler ilgiyi desteklerken, Çin piyasasındaki toparlanmanın sektörler arasında eşit dağılmadığı görülüyor.

Japonya'da hizmet enflasyonu hızlandı

Japonya'da Hizmet Üretici Fiyat Endeksi ağustosta yıllık yüzde 3,7 artarak Haziran 2024'ten bu yana en hızlı yükselişini kaydetti. Veri, artan ücret maliyetlerinin hizmet fiyatlarına daha fazla yansıdığına işaret ederek BoJ'un yeni faiz artırımlarına ilişkin beklentileri destekledi.

Eski BoJ yöneticisi Kazuo Momma, bankanın ekim toplantısında üst üste ikinci kez faiz artırma ihtimalini yüzde 20-30 olarak değerlendirirken, politika faizinin gelecek yıl haziran veya temmuzda yaklaşık yüzde 2'ye ulaşabileceğini öngördü.

TCMB döviz dönüşüm desteğinde şartları değiştiriyor

TCMB'nin firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerini Türk lirasına dönüştürmesine yönelik desteğinde yeni uygulama 1 Ekim'de başlayacak. Döviz almama taahhüdü kaldırılırken, firmaların likit döviz varlıklarının net satış hasılatına veya aktif büyüklüğüne oranının yüzde 10'u aşmaması şartı getirilecek.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, daha esnek ve sade şartlarla daha fazla firmanın destekten yararlanmasının hedeflendiğini belirtti. Aracı ihracatçı kullanan tedarikçiler de kendi limitleri dahilinde destekten doğrudan yararlanabilecek.

BBVA Research: Türkiye Avrupa'nın savunma kapasitesini tamamlayabilir

BBVA Research, Türkiye'nin özellikle İHA ve taarruz dronları, mühimmat, İHA karşıtı sistemler, bazı hava savunma katmanları ve elektronik harp alanlarında Avrupa'nın ihtiyaçlarını tamamlayabilecek kapasiteye sahip olduğunu değerlendirdi.

Raporda AB'nin tedarik kuralları nedeniyle gelecekte doğrudan ihracatın yanında ortak üretim, yerel montaj, ortak girişimler ve tedarik zinciri entegrasyonunun daha fazla önem kazanabileceği belirtildi.

Bugünün ajandası

10.00 – TİM Ağustos ayı İhracat Pazar Monitörü
10.40 – ECB üyesi Machado konuşması
13.00 – BoE Başkan Yardımcısı Ramsden konuşması
16.00 – Fransa 3, 6 ve 12 aylık BTF ihaleleri
17.30 – ABD Dallas Fed İmalat Endeksi, eylül; önceki 11,6
18.30 – ABD 3 aylık ve 6 aylık Hazine bonosu ihaleleri
20.30 – Richmond Fed Başkanı Thomas Barkin konuşması