Yapay zeka yatırımları ABD tarihinin en büyük ekonomik bahislerinden birine dönüşüyor

ABD'de yapay zeka ve veri merkezi yatırımlarının ölçeği, demiryolları, otoyol sistemi ve internet altyapısı gibi büyük dönüşüm dönemlerini geride bırakabilecek seviyelere ulaşıyor. Brookings Institution'dan ekonomist Stijn van Nieuwerburgh'un yayınlanan tahminlerine göre veri merkezleri ve bağlantılı yapay zeka altyapısına 2025-2032 döneminde toplam 10,3 trilyon dolar yatırım yapılabilir.

Bu tutar yıllık ortalama olarak ABD GSYH'sinin yüzde 3,6'sına karşılık geliyor. Goldman Sachs tahminlerine göre yalnızca 2026'da yapay zeka yatırımlarının GSYH içindeki payının yüzde 1,9'a ulaşması bekleniyor.

İnşaat sektöründe veri merkezi etkisi

Yılın ilk yedi ayında özel veri merkezi inşaatlarına mevsimsellikten arındırılmış 37 milyar dolar harcandı. Bu rakam geçen yılın aynı döneminden yaklaşık 9 milyar dolar daha yüksek.

Aynı dönemde konutlar, apartmanlar ve alışveriş merkezleri dahil diğer özel inşaat harcamaları geçen yılın 46 milyar dolar altında kaldı.

Veri merkezi yatırımlarının iş gücü, elektrik ve arazi talebini artırması ise diğer sektörlerin maliyetlerini yükseltiyor. Bazı bölgelerde üretim yatırımlarının elektrik kapasitesine erişimini de sınırladığı belirtiliyor.

4,2 trilyon dolarlık hyperscaler harcaması

FactSet'e göre Alphabet, Amazon, Meta Platforms, Microsoft ve Oracle'ın 2029'da sona erecek dört yıllık dönemde toplam sermaye harcamalarının 4,2 trilyon dolara ulaşması bekleniyor.

Bu yatırımların giderek daha büyük bölümünün borçla finanse edilmesi riskleri de artırıyor. Van Nieuwerburgh, teknoloji şirketlerinin bazı borçlanmaları bilanço dışı yapılar üzerinden bankalar ve özel kredi kuruluşlarından sağladığını, sınırlı kamuya açıklama nedeniyle finansal riskin boyutunun ölçülmesinin zorlaştığını belirtti.

Yapay zekanın veri merkezi yatırımlarının borç servislerini karşılayacak geliri yaratamaması halinde olası etkilerin finansal sisteme yayılabileceği ifade ediliyor.

750 binden fazla yeni iş

LinkedIn tahminlerine göre yapay zeka 2023'ten 2026'ya kadar ABD'de 750 binden fazla yeni istihdamın oluşmasına katkı sağladı. Yapay zeka bağlantılı iş ilanlarında medyan maaş yaklaşık 180 bin dolar olurken, tüm işlerde bu rakam 80 bin dolar seviyesinde.

2024 başından bu yana veri merkezlerinde de 117 bin yeni iş oluşturuldu. Bu rakama inşaat istihdamı dahil değil.

Borsa serveti 63 trilyon dolara çıktı

Fed verilerine göre ABD'de hisse senedi ve yatırım fonu varlıklarının toplam değeri ikinci çeyrek itibarıyla 63 trilyon dolara yükseldi. Bu rakam 2022 sonundaki seviyenin neredeyse iki katı.

Yapay zeka kaynaklı borsa yükselişinin tüketici harcamalarını desteklediği, özellikle hisse senedi varlıkları daha yüksek olan varlıklı kesimlerde servet etkisinin belirginleştiği belirtiliyor.

Enflasyon ve faiz baskısı

Veri merkezlerinde kullanılan ekipmanlara yönelik güçlü talep, özellikle bellek çiplerinde arz sıkışıklığı ve maliyet artışına yol açıyor. Bilgisayar, çevre birimleri ve yarı iletkenlerde ithalatçıların ödediği fiyatlar ağustosta yıllık yüzde 20 yükseldi.

Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, veri merkezi yatırımlarının ilgili sektörlerde ücretleri yukarı ittiğini belirtirken, Fed Başkanı Kevin Warsh da hyperscaler şirketlerin borçlanmasını uzun vadeli faizlerdeki yükselişin nedenlerinden biri olarak göstermişti.

ForInvest Haber