EBRD küresel şokların büyümeyi yavaşlattığını açıkladı: 2026 tahmini aşağı çekildi

Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), faaliyet gösterdiği ekonomiler için 2026 büyüme tahminini aşağı yönlü revize etti. Banka, Orta Doğu'daki çatışmaların enerji fiyatlarını yükseltmesi, Karadeniz'de ticaretin aksaması ve finansman koşullarının sıkılaşmasının ekonomik görünüm üzerinde baskı oluşturduğunu bildirdi.

2026 büyüme tahmini yüzde 2,5'e indirildi

EBRD bölgelerinde büyüme 2024'te yüzde 3,1'den 2025'te yüzde 3,4'e yükselirken, 2026'nın ilk yarısında yıllık bazda yüzde 2,4'e yavaşladı. Banka, 2026 büyüme tahminini haziran ayına göre 0,6 puan düşürerek yüzde 2,5'e çekti. 2027 tahmini ise 0,4 puan artırılarak yüzde 4'e yükseltildi.

Aşağı yönlü revizyonda, petrol ihracatındaki sert düşüş nedeniyle Irak ekonomisinde beklenen derin daralma belirleyici oldu. Irak hariç tutulduğunda EBRD bölgelerinde 2026 büyüme tahmini yalnızca 0,1 puan aşağı revize edilerek yüzde 3,3 olarak belirlendi.

Orta Asya büyümede öne çıkıyor

Orta Asya'nın 2026'da yüzde 5,8 ile EBRD bölgeleri arasında en yüksek büyüme oranlarından birini kaydetmesi bekleniyor. Batı Balkanlar için yüzde 3, Orta Avrupa ve Baltık ülkeleri için yüzde 2,9, Doğu Avrupa ve Kafkasya için yüzde 2,5 büyüme öngörülüyor. Güneydoğu Avrupa Birliği ekonomilerinde büyüme tahmini yüzde 0,5 seviyesinde bulunuyor.

Güney ve Doğu Akdeniz bölgesinde ise Irak'taki sert daralmanın etkisiyle 2026'da yüzde 0,7 küçülme beklenirken, 2027'de yüzde 7,1'lik güçlü toparlanma öngörülüyor. Sahra Altı Afrika için 2026 büyüme tahmini yüzde 4,8 olarak açıklandı.

Enerji fiyatları görünümü bozdu

EBRD, Orta Doğu'daki çatışmaların başlamasının ardından deniz yoluyla yapılan ham petrol ihracatının sert biçimde gerilediğini, Brent petrolünün çatışma öncesindeki yaklaşık 65 dolar seviyesinden nisan ayında 100 doların üzerine çıktığını belirtti. Doğalgaz fiyatları da şubattan bu yana yüzde 70'ten fazla yükseldi.

AB'de doğalgaz depolarının doluluk oranı ağustosta yüzde 65 ile son 15 yılın en düşük ağustos seviyesine inerken, mevcut dolum hızıyla kış öncesi yüzde 90 hedefinin yakalanmasının zor olduğu belirtildi.

Enflasyon yüzde 6 civarında kaldı

EBRD bölgelerinde ortalama enflasyon nisanda yüzde 6,7'ye çıktıktan sonra temmuzda yüzde 6,1'e geriledi. Banka, enflasyonun 2025'ten bu yana yaklaşık yüzde 6 seviyesinde seyrettiğini ve Covid öncesi ortalamanın yaklaşık 2 puan üzerinde kaldığını bildirdi.

Yüksek enflasyon, artan kamu açıkları ve yapay zekâ yatırımlarını finanse etmeye yönelik şirket borçlanmaları uzun vadeli faizler üzerinde yukarı yönlü baskı yaratırken, bu durum EBRD ekonomilerinde finansman koşullarını da sıkılaştırdı.

Karadeniz'deki aksama gıda fiyatlarını yükseltiyor

Raporda, Karadeniz'deki taşımacılık sorunlarının Rusya ve Ukrayna'dan tahıl sevkiyatını ciddi biçimde aksattığı belirtildi. Bu iki ülkenin küresel buğday ihracatının yaklaşık dörtte birini gerçekleştirdiğine dikkat çekilirken, buğday fiyatlarının şubattan bu yana üçte birden fazla yükseldiği ve 2028'e kadar yüksek seyretmesinin beklendiği kaydedildi.