AB karbon piyasasında frene basıldı: İzin iptalleri 2030'a kadar duruyor

AB karbon piyasasında yeni düzenleme: Emisyon izinlerinin iptali 2030 sonuna kadar askıya alınacak

Avrupa Birliği Konseyi, Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) kapsamındaki Piyasa İstikrar Rezervi'nde (MSR) hedefli değişiklik yapılmasına yönelik müzakere pozisyonunu belirledi. Düzenlemenin amacı, karbon piyasasında uzun vadeli likiditeyi ve öngörülebilirliği artırmak.

MSR'nin müdahale kapasitesi artırılacak

Piyasa İstikrar Rezervi, karbon piyasasındaki arz-talep dengesizliklerini gidermek amacıyla fazla emisyon izinlerini sistemden çekiyor veya gerektiğinde yeniden piyasaya sürüyor.

Konseyin pozisyonu, özellikle 2030'lu yılların ortasından sonra ortaya çıkabilecek piyasa sıkışıklıklarına karşı rezervin müdahale kapasitesini artırmayı hedefliyor. Bununla birlikte emisyon izni fazlası oluşması riskine karşı da koruma sağlanması amaçlanıyor.

400 milyon üzerindeki izinler 2030 sonuna kadar iptal edilmeyecek

Mevcut sistemde Piyasa İstikrar Rezervi'nde 400 milyon adedin üzerinde kalan izinler iptal edilebiliyor.

AB ülkelerinin büyükelçileri, bu iptal mekanizmasının 2030 sonuna kadar geçici olarak askıya alınması konusunda uzlaştı. Böylece bu tarihe kadar 400 milyonluk eşiğin üzerinde kalan izinlar iptal edilmeyecek ve sistem içinde tutulacak.

Konsey, daha yüksek rezerv büyüklüğünün karbon piyasasında uzun vadeli istikrarı artıracağını ve gelecekteki piyasa dalgalanmalarına karşı daha güçlü bir tampon oluşturacağını belirtti.

2031'den itibaren eşik 800 milyona çıkacak

Konseyin pozisyonuna göre 1 Ocak 2031'den itibaren izinlerin iptal edilmesi için uygulanacak eşik 800 milyon adede yükseltilecek. Böylece mevcut 400 milyonluk sınır iki katına çıkarılacak.

Bu eşiğin yıllık olarak azaltılmasına ilişkin düzenlemenin ise daha geniş kapsamlı ETS gözden geçirmesi çerçevesinde ele alınması planlanıyor.

3 milyardan fazla izin piyasadan çekildi

İptal mekanizmasının uygulanmaya başladığı 2023 yılından bu yana 3 milyardan fazla emisyon izni piyasadan kaldırıldı. Bu süreçte arz ve talep arasındaki dengenin yeniden sağlanması hedeflendi.

Yeni değişiklik MSR'nin genel yapısını değiştirmiyor. Avrupa Komisyonu, MSR'nin işleyiş kuralları da dahil olmak üzere ETS'nin daha kapsamlı gözden geçirilmesine ilişkin önerilerini Temmuz 2026'da sunmuştu.

Sırada Avrupa Parlamentosu ile müzakereler var

Konsey, nihai metin üzerinde anlaşmaya varılması amacıyla Avrupa Parlamentosu ile görüşmelere başlayacak.

AB Konseyi, "Tek Avrupa, Tek Pazar" yol haritası kapsamında müzakerelerin 2026 sonuna kadar tamamlanmasını hedefliyor.