TCMB Başkanı Karahan'dan New York'ta enflasyon mesajı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, 22 Eylül 2026'da New York'ta "Enflasyon ve Makroekonomik Görünüm" başlıklı bir sunum yaptı. Karahan, enflasyonun ana eğiliminin son dönemde yavaşladığına dikkat çekerken, beklentilerin temkinli olmayı gerektirdiğini vurguladı.

Petrol ve dizel marjları baskıyı artırdı

Sunumda, jeopolitik gelişmelerin petrol fiyatlarını yukarı ittiği, dizel marjlarının ise etkiyi büyüttüğü belirtildi. Brent petrolün varil fiyatı savaş öncesi dönem olan 27 Şubat 2026'daki 72 dolardan 21 Eylül itibarıyla yüzde 39 artışla 101 dolara yükseldi. Çatışma döneminde Brent'te en yüksek seviye 118 dolar oldu. Dizel crack marjı ise aynı dönemde yüzde 226 artışla 29 dolardan 93 dolara çıktı, zirvesi 102 dolar olarak kaydedildi.

Karahan, enflasyon görünümüne yönelik riskleri sınırlamak amacıyla para politikasının sıkılaştırıldığını ifade etti. Kredi büyümesinin ise bahardan bu yana belirgin şekilde yavaşladığı aktarıldı.

Büyüme yavaşladı, ihracat destek verdi

Yıllık büyüme, 2025'in ikinci çeyreğindeki yüzde 4,8'den sırasıyla yüzde 3,9, yüzde 3,5 ve 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 2,6'ya, ikinci çeyrekte ise yüzde 2,3'e geriledi. Nihai yurt içi talep büyümesi aynı dönemde yüzde 5,2'den yüzde 2,2'ye indi.

Çeyreklik büyüme ise ilk çeyrekteki yüzde 0,3'ten ikinci çeyrekte yüzde 1,1'e yükseldi. Bu ivmelenmenin güçlü ihracattan kaynaklandığı belirtildi. Ocak-temmuz döneminde seyahat gelirleri 2024'te 28,9 milyar dolar, 2025'te 30,8 milyar dolar, 2026'da ise 31 milyar dolar oldu. Zayıflayan yurt içi talep ve güçlenen ihracatın cari dengeyi desteklediği vurgulandı.

Öncü göstergeler üçüncü çeyrekte talepte ilave yavaşlamaya işaret ediyor. Altın hariç perakende satış hacmi çeyreklik bazda 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 2,7, ikinci çeyrekte yüzde 1,1 artarken, temmuz verisiyle üçüncü çeyrekte artış yüzde 0,2'de kaldı.

Ana eğilim gerilemeye başladı

Yüksek enerji fiyatlarının enflasyonu doğrudan ve dolaylı olarak artırdığı, buna karşın kira enflasyonundaki düşüş ile zayıflayan talebin dezenflasyonu desteklediği belirtildi. Mevsimsellikten arındırılmış üç aylık ortalama ana eğilim göstergesi haziranda yüzde 2,3 iken temmuzda yüzde 2'ye, ağustosta yüzde 1,9'a geriledi. Medyan gösterge ise haziran ayındaki yüzde 2,1'den ağustosta yüzde 1,8'e indi.

Beklentilerde temkin vurgusu

12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentisi piyasa katılımcılarında nisandaki yüzde 23,4'ten eylülde yüzde 23,7'ye yükseldi. Firmaların beklentisi martta yüzde 32,9, ağustosta yüzde 32,8 oldu. Hane halkında ise beklenti aynı dönemde yüzde 49,9'dan yüzde 45,6'ya geriledi.

TL talebi ve rezervler güçlü

Yerleşiklerin Türk lirasına talebinin güçlü seyrettiği belirtildi. 15 Eylül itibarıyla TL mevduat payı yüzde 61,4, yatırım fonları dahil pay ise yüzde 61,3 oldu.

Brüt rezervler 27 Şubat'taki 210,3 milyar dolardan 26 Haziran'da 149,2 milyar dolara geriledikten sonra 18 Eylül itibarıyla 174,4 milyar dolara yükseldi. Bu dönemdeki 35,8 milyar dolarlık düşüşün 20,1 milyar dolarlık kısmı altın fiyat etkisinden kaynaklandı.

Karahan, enerji fiyatlarında yukarı yönlü risklerin sürdüğünü, yurt içi gıda arzının iyileşmesine karşın dış risklerin devam ettiğini belirtti. Zayıf talebin dezenflasyonu desteklediği ve arz şoklarının fiyatlara geçişini sınırladığı, beklentilerin ise arz şoklarına rağmen sınırlı kaldığı ancak son dönemdeki yükselişin temkin gerektirdiği ifade edildi.

ForInvest Haber