YENİLEME- Kanada Başbakanı Carney, AB'nin ortak üyelik önerisini memnuniyetle karşıladı

BRÜKSEL (AA) - Kanada Başbakanı Mark Carney, Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in Kanada'nın AB'nin ilk "ortak üyesi" olmasına yönelik önerisini memnuniyetle karşıladıklarını söyledi.

Carney, Strazburg'da düzenlenen Avrupa Parlamentosu (AP) Genel Kurulunda milletvekillerine hitap etti.

Von der Leyen'in bir gün önce AB ile Kanada arasındaki Kapsamlı Ekonomik ve Ticaret Anlaşması'nın (CETA) ötesine geçen bir gelecek ittifakı kurulmasından söz ettiğini hatırlatan Carney, "AB Komisyonu Başkanı von der Leyen, Kanada'nın AB'nin ilk ortak üyesi olmasına kapıyı açtı. Kanada bu hedefi memnuniyetle karşılıyor." dedi.

Carney, Kanadalıların büyük çoğunluğunun Avrupa ile daha yakın ilişkiler kurulmasını desteklediğini belirtti.

Kanada ile AB'nin ortak değerlere ve birbirini tamamlayan ekonomik güçlere sahip olduğunu dile getiren Carney, "Kanada ve Avrupa, kritik mineraller, savunma sanayi kapasitesi, yapay zeka ve bilgi işlem, enerji güvenliği, uzay ve ödeme sistemleri dahil bütün stratejik alanlarda derin işbirliği yaparak stratejik özerkliklerini güvence altına almalıdır." diye konuştu.

Güçlü bir ekonominin kendi başına amaç değil, adil bir toplum oluşturmanın aracı olduğuna inandıklarını belirten Carney, refahın paylaşıldıkça büyüdüğünü söyledi.

Carney, dünyada egemenlik ile ekonomik açıklığı bağdaştırmanın giderek zorlaştığına işaret ederek, "Ekonomik bütünleşme artık bir silah olarak kullanılıyor. Tarifeler baskı kurmak, finansal mekanizmalar ise zorlama amacıyla devreye sokuluyor. Tedarik zincirleri, istismar edilebilecek zayıf noktalar haline geliyor." ifadelerini kullandı.

Teknolojinin savaşın niteliğini, ekonomilerin yapısını ve devletlerin yönetme kabiliyetini değiştirdiğini anlatan Carney, Kanada ile AB'nin birlikte hareket ederek ortak değerlerini ve egemenliklerini daha güçlü biçimde koruyabileceğini vurguladı.

Carney, günümüzde egemenliğin yalnızca gıda, enerji ve savunma ihtiyaçlarını karşılayabilmek anlamına gelmediğini belirterek, "Artık yapay zekaya, yarı iletkenlere, kritik minerallere, ödeme sistemlerine, temiz enerji teknolojilerine, aşılara ve uzay tabanlı iletişim sistemlerine güvenli erişimi de gerektiriyor." dedi.

Ülkelerin stratejik alanlardaki eksikliklerini tek başlarına kapatamayacağını dile getiren Carney, Kanada ve Avrupa'nın birlikte daha güçlü olacağını ifade etti.

- Dijital ticaret ve eğitimde daha yakın işbirliği önerisi

Tarım dışı mallar ve geniş bir hizmet yelpazesinde kesintisiz dijital ticarete geçilmesi gerektiğini vurgulayan Carney, gençlerin Atlantik'in iki yakasında daha kolay çalışmasına, eğitim görmesine ve yaşamasına imkan sağlanmasını istedi.

Kanada'nın Erasmus eğitim programına katılmasının öğrencilere yeni fırsatlar sunacağını ifade eden Carney, yeni nesil Horizon Europe araştırma programına üyeliğin de ileri teknolojilerde ortak çalışmalar yürütülmesine katkı sağlayacağını söyledi.

Kanada'nın enerji dönüşümü açısından önem taşıyan 34'ten fazla kritik mineral rezervine sahip olduğuna dikkati çeken Carney, ülkesinin Avrupa'nın güvenilir ham madde tedariki arayışına katkı sağlayabileceğini belirtti.

Carney, Kanada'nın yeni liman altyapıları geliştirerek Avrupa'nın enerji güvenliğini desteklemek üzere büyük miktarda sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ve hidrojen sağlayabileceğini kaydetti.

Tarafların yapay zeka güvenliği protokolleri hazırlayabileceğini, ortak standartlar geliştirebileceğini ve bütünleşmiş bir finansal hizmetler pazarı oluşturma imkanını değerlendirebileceğini aktaran Carney, Kanada ile AB'nin güçlü yönlerinin birbirini tamamladığını dile getirdi.

Kanada'nın AB'nin ortak savunma tedarik programı SAFE'e katılan ilk Avrupa dışı ülke olduğunu hatırlatan Carney, CETA'nın da ilişkilerin geliştirilmesi için güçlü temel oluşturduğunu söyledi.

Carney, önerdikleri ittifakın diğer büyük güçlere rakip olacak üçüncü bir blok kurmayı amaçlamadığını vurgulayarak, hedeflerinin kimsenin açık pazarlarını kontrol edemeyeceği, egemenliklerini zedeleyemeyeceği veya özgürlüklerini tehdit edemeyeceği bir dayanıklılık oluşturmak olduğunu ifade etti.

AB'de mevcut durumda "ortak üyelik" adı altında hukuken tanımlanmış resmi bir statü bulunmuyor. Tarafların bu kavramın kapsamını ve hukuki çerçevesini gelecek görüşmelerde belirlemesi bekleniyor.

ABD Başkanı Donald Trump ise AB'nin Kanada'ya yönelik "ortak üyelik" yaklaşımını eleştirerek, bunu "düşmanca bir hareket" olarak değerlendirmesi halinde Avrupa'ya ciddi tarifeler uygulayabileceğini veya birçok alanda ticareti durdurabileceğini söylemişti.